مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری مدیریت فردا 2228-6047 20 67 2022 5 7 A performance-based State Universities of Iran: a qualitative study of requirements and ‎barriers of performance-based funding According to principal-agent theory عملکرد محوری دانشگاه‌های دولتی ایران: مطالعه کیفی الزامات و موانع بودجه‌ریزی عملکردمحور بر اساس نظریه ‏مدیریتی کارفرما-کارگزار 167 182 fa ضرغام فرامرزی نیا دانشگاه شهید چمران اهواز حمید فرهادی راد دانشگاه شهید چمران اهواز یدالله مهرعلیزاده Chamran martyr of Ahwaz University رحمت الله قلی پور سوته، دانشگاه تهران 2021 4 11 In Iran, Higher education policymakers, want universities to be accountable for their funding ‎and ‎spend it on activities and actions that bring the most social achievement. Therefore, in recent ‎years, ‎public higher education in Iran has shifted from budgeting based on input indicators ‎to ‎performance-based funding‏.‏‎ This model, which has become widespread in the world in the ‎last ‎decade, has requirements and presuppositions and may face obstacles in its implementation‏;‏‎ ‎So ‎the main issue of this study is to identify and explain performance-based requirements ‎and ‎obstacles at the Iranian state University to principal-agent theory‏.‏‎ A qualitative approach ‎based ‎on grounded theory was used‏.‏‎ Participants were selected based on the network method ‎‎(snowball) ‎from two networks of senior policymakers and operators‏.‏‎ Among the internal policymakers, semi-‎structured individuals have been conducted with10 managers of universities, the ‎Ministry of ‎Science, Research and Technology (ATF). Also among the effective external policymakers, Depth ‎interviews were conducted with 9 cases from the Ministry of Economic Affairs ‎and Finance and ‎the Management and Planning Organization, financial managers and faculty ‎members specializing ‎in budgeting. the constant presence of the researcher in the field of activity ‎continued until the ‎theoretical saturation‏.‏‎ Data from interviews were analyzed with qualitative content ‎analysis and ‎coding method of Strauss and Corbin (2006) and validity of researchers findings ‎compared by the ‎expert‏.‏‎ The results showed that to implement the performance-based ‎approach, the government and ‎the university must provide requirements at three levels: macro levels ‎‎(government), micro level ‎‎(university), and inter-organizational level(government-university interaction) ‎and remove ‎obstacles‏.‏‎ The most important requirements at the government level were the ‎expansion of the ‎authority and freedom of universities and the involvement of senior managers ‎and elites of public ‎universities in the design and implementation phase of this model. The most ‎important obstacle for ‎the government was the intervention of political parties and interest ‎groups‏.‏‎ At the university level, ‎the most important requirements included the formulation of ‎strategic planning and prioritizing and ‎welcoming the university to reform its organizational, ‎educational, research, and service processes‏.‏‎ ‎The most important obstacle in the university was the ‎resistance of the directors and members of ‎the faculty and the unpreparedness of the university ‎to implement the plan‏.‏‎ At the inter-‎organizational level, the government and the university must, ‎through effective participation and ‎interaction, provide requirements such as the agreement between ‎the government and the university ‎on performance indicators and monitoring and evaluation of ‎the performance indicators‏.‏‎ Also at ‎this level, the most important obstacle was the unbalanced ‎and distrustful relationship between the ‎university and the government‏.‏ ‏ سیاست‌گذاران آموزش عالی در ایران علاقه‌مندند که دانشگاه‌ها در برابر منابع مالی تخصیص داده شده پاسخگو باشند و آن را ‏صرف فعالیت‌ها و اقداماتی کنند که بیشترین دستاورد اجتماعی را به دنبال داشته باشد. لذا در سالیان اخیر آموزش عالی دولتی در ایران، ‏از بودجه‌ریزی مبتنی بر شاخص‎ ‎های دروندادی، به سمت بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، تمایل پیدا کرده است. این مدل که در یک دهه ‏اخیر در جهان فراگیر شده است، الزامات و پیش‌فرض‌هایی دارد و در مسیر اجرا ممکن است با موانعی روبرو شود؛ بنابراین مسئله ‏اصلی پژوهش حاضر شناسایی و تبیین الزامات و موانع عملکرد محوری در دانشگاه‎ ‎های دولتی ایران است که این مهم با توجه به نظریه ‏کارفرما-کارگزار صورت گرفته است. برای شناسایی و تبیین الزامات و موانع از رویکرد کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد استفاده شد. ‏مشارکت‌کنندگان بر اساس روش شبکه‌ای (گلوله برفی) از دو شبکه سیاست‌گذاران کلان و مجریان عملیاتی برگزیده شدند. از بین ‏سیاست‌گذاران درون‌سازمانی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) و از بین سیاست‌گذاران برون‌سازمانی موثر، وزارت امور ‏اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، با 10 نفر و از روسای دانشگاه‌ها، مدیران مالی و اعضای هیئت‌علمی ‏متخصص بودجه‌ریزی با 9 نفر مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته انجام شد. تداوم مصاحبه‌ها و حضور دائمی پژوهشگر در میدان عمل تا ‏رسش (اشباع) نظری ادامه داشت. اطلاعات حاصل از مصاحبه با روش تحلیل محتوای کیفی و روش کدگذاری استرواس و کوربین ‏‏(2006) تحلیل شدند و جهت اعتبار یافته‌ها از روش مقایسه نظر پژوهشگران با فرد خبره استفاده گردید. نتایج نشان داد که به‌منظور ‏اجرای رویکرد عملکرد محوری، دولت و دانشگاه می‌بایست در سه سطح کلان (دولت)، خرد (دانشگاه) و بین سازمانی (تعامل دولت و ‏دانشگاه) الزاماتی را فراهم و موانعی را از میان ‌بر دارند. مهم‌ترین الزامات در سطح دولت، توسعه اختیار و آزادی دانشگاه‌ها و جلب ‏مشارکت مدیران ارشد و نخبگان دانشگاه‌های دولتی در مرحله طراحی و اجرا بود. مهم‌ترین مانع دولت نیز، مداخله احزاب سیاسی و ‏گروه‌های ذی‌نفع بود. در سطح دانشگاه نیز مهم‌ترین الزامات شامل تدوین برنامه ریزی استراتژیک و اولویت‌گذاری و استقبال دانشگاه از ‏اصلاح فرآیندهای سازمانی، آموزشی، پژوهشی و خدماتی خود بود. مهم‌ترین مانع در دانشگاه نیز مقاومت مدیران و اعضای هیئت‌علمی ‏و و آماده نبودن دانشگاه جهت اجرای طرح بود. در سطح بین سازمانی، دولت و دانشگاه می‌بایست با مشارکت و تعامل اثربخش، ‏الزاماتی همچون توافق دولت و دانشگاه بر روی شاخص‌های عملکردی و نظارت و ارزیابی بر تحقق شاخص‌های عملکردی را فراهم ‏آورند. همچنین در این سطح، مهم‌ترین مانع، ارتباط نامتوازن و بی‌اعتمادی بین دانشگاه و دولت بود.‏ http://modiriyatfarda.ir/fa/Article/Download/27074