مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه رشد فناوری 1735-5486 22 87 2026 9 9 Designing a Portfolio Management Model for Health Service R&D Projects Based on Information Technology with a Structural Equation Modeling Approach طراحی الگوی مدیریت سبد پروژه‌های تحقیق و توسعه خدمات سلامت مبتنی بر فناوری اطلاعات با رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری 57 66 fa عباس خمسه دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران مریم خردرنجبر دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Seyed Javad Iranban دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران 2024 6 25 <p>Introduction: In an era defined by technological advances and the need to improve healthcare services, the effective management of healthcare research and development project portfolios is of great importance. This study aims to provide a model for managing the portfolio of healthcare research and development projects from the perspective of information technology. Research Method: This study is applied in terms of purpose and was conducted in three stages. In the first step, general indicators affecting the portfolio management of healthcare research and development projects based on information technology were identified through a library survey. In the next step, using the Delphi method, effective dimensions, components, and basic indicators were extracted. Finally, in order to validate the model, the opinions of experts from research and development units in the field of healthcare services were collected through a questionnaire and analyzed using the structural equation modeling method. Findings: The final research model was obtained at both the micro and macro levels, consisting of 15 components and 70 indicators. At the micro level, financial and intellectual capital management, technology and research and development management, strategic planning, and quality management emerged as critical factors. At the macro level, political, cultural, economic, legal, institutional, information technology, health information technology, and healthcare services have pivotal roles. Conclusion: Among the identified dimensions, technology management, financial management, intellectual capital management, and strategic management were the most important, respectively.</p> <p>مقدمه: در عصری که با پیشرفت&zwnj;های فناورانه و ضرورت ارتقای خدمات مراقبت&zwnj;های بهداشتی تعریف شده است، مدیریت مؤثر مجموعه&zwnj;های تحقیق و توسعه سلامت از اهمیت بالایی برخوردار است. تقاضاها و پیچیدگی&zwnj;های فزاینده در چشم&zwnj;انداز مراقبت&zwnj;های بهداشتی، درک جامعی از ابعاد چند وجهی مؤثر بر ابتکارات تحقیق و توسعه را ضروری می&zwnj;کند. این مطالعه با هدف ارائه الگویی برای مدیریت سبد پروژه&zwnj;های تحقیق و توسعه خدمات سلامت از دیدگاه فناوری اطلاعات صورت گرفته است. روش تحقيق: این مطالعه از حیث هدف، کاربردی بوده و در سه مرحله انجام شده است. در گام اول با بررسی&zwnj;های جامع کتابخانه&zwnj;ای و ارزیابی نتایج مطالعات پیشین، شاخص&zwnj;های مؤثر بر مدیریت سبد پروژه&zwnj;های تحقیق و توسعه خدمات سلامت مبتنی بر فناوری اطلاعات، شناسایی شد. در گام بعدی با بهره&zwnj;گیری از روش دلفی با نظرات 13 نفر از خبرگان حوزه تحقیق و توسعه در بخش سلامت، ابعاد، مؤلفه&zwnj;ها و شاخص&zwnj;های اساسی مؤثر استخراج شدند. مدل مفهومی پژوهش در دو سطح خرد (مؤلفه&zwnj;های درون سازمانی) و کلان (عوامل برون سازمانی) طراحی و با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS) اعتبارسنجی شد. به منظور اعتبارسنجی مدل، از طریق پرسشنامه، نظرات 87 نفر از کارشناسان و متخصصان واحدهای تحقیق و توسعه در حوزه خدمات سلامت گردآوری شد. یافته&zwnj;ها: مدل نهایی پژوهش در دو سطح خرد و کلان در قالب 15 مؤلفه با 70 شاخص حاصل شد. مؤلفه&zwnj;های سطح خرد، از جمله مدیریت سرمایه مالی و فکری، مدیریت فناوری و تحقیق و توسعه، برنامه&zwnj;ریزی راهبردی و مدیریت کیفیت، به&zwnj;عنوان عوامل حیاتی ظاهر شده است. در سطح کلان، مؤلفه&zwnj;های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، قانونی، نهادی، فناوری اطلاعات، فناوری اطلاعات سلامت و خدمات بهداشتی درمانی نقش&zwnj;های محوری دارند. نتیجه&zwnj;گیری: در بین ابعاد شناسایی&zwnj;شده، مدیریت فناوری، مدیریت مالی و مدیریت سرمایه فکری به ترتیب بیشترین اهمیت را دارا بوده&zwnj;اند. این یافته&zwnj;ها نقشه راه را برای اصلاح مدیریت سبد پروژه&zwnj;های تحقیق و توسعه ارائه می&zwnj;کند، راهبردهایی را که با فناوری&zwnj;های نوظهور، ملاحظات بین&zwnj;فرهنگی و برنامه&zwnj;ریزی راهبردی همسو هستند، پیشنهاد می&zwnj;کند. این تحقیق پیشنهادات عملی را برای پیشبرد شیوه&zwnj;های مدیریت سبد پروژه&zwnj;های تحقیق و توسعه سلامت در چشم&zwnj;انداز مراقبت&zwnj;های بهداشتی در حال تحول برای وزارت بهداشت و درمان، بیمارستان&zwnj;ها و مراکز درمانی، دانشگاه&zwnj;ها و پژوهشگاه&zwnj;های حوزه بهداشت و درمان به سرعت ارائه می&zwnj;کند.</p> <p>پیام کلیدی: نتایج پژوهش حاضر در دو سطح کلان و خرد عوامل و شاخص&zwnj;های پر اهمیت در مدیریت پروژه&zwnj;های تحقیق و توسعه خدمات سلامت را تعیین نموده که در بهبود عملکرد واحدهای تحقیق و توسعه، توانایی برنامه&zwnj;ریزی در مدیریت مؤثر سبد پروژه&zwnj;ها، توسعه مهارت&zwnj;ها و توانایی&zwnj;های تحقیق و توسعه، بهبود مستمر سبد پروژه حائز اهمیت است.</p> http://roshdefanavari.ir/ar/Article/Download/47181