مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی 2423-3277 12 46 2026 2 27 Educational Needs Assessment of technical and vocational education fields in South Khorasan Province Based on the on Regional Development Plan Document نیازسنجی آموزشی هنرستان‌های فنی‌حرفه‌ای و کاردانش استان خراسان جنوبی مبتنی بر سند آمایش توسعه منطقه‌ای fa هادي براتي بیرجند فهیمه حبیبی دانشگاه بیرجند 2025 4 10 <p>The present study was conducted with the aim of identifying the educational needs of technical and vocational schools in South Khorasan Province based on the Regional Development Plan document. This research is applied in nature and follows a mixed-methods approach. In the qualitative phase, an inductive content analysis of the Regional Development Plan document was performed, and using MAXQDA 2020 software, 62 open codes, 18 axial codes, and 12 selective codes were extracted. Subsequently, through purposeful sampling, 15 key stakeholders in education were selected, and data were collected via semi-structured interviews and analyzed thematically. The validity of the findings was enhanced through triangulation of data (documents, field observations, and interviews). In the quantitative phase, a researcher-made two-dimensional questionnaire was designed, and the Borich model was used to prioritize educational needs. The findings revealed that the Regional Development Plan identifies four key areas as the main axes of development, encompassing 18 academic disciplines and 55 specialized occupations. However, more than 85% of these fields either do not exist in the current system or lack adequate quality. According to the Borich model, the agricultural sector has the highest priority with an index of 482, followed by services, industry, and art. Key overlooked fields include saffron processing, smart greenhouse management, renewable energy, desert tourism, and astronomy. The study emphasizes the need to revise curricula, collaborate with the private sector, and strengthen practical skills training.</p> <p>پژوهش حاضر؛ با هدف شناسایی نیازهای آموزشی هنرستان&zwnj;های فنی&zwnj;وحرفه&zwnj;ای و کاردانش استان خراسان جنوبی بر مبنای سند آمایش توسعه منطقه&zwnj;ای&nbsp; با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شده است. در این پژوهش بخش کیفی، ابتدا تحلیل محتوای استقرایی سند آمایش توسعه انجام گرفت و با استفاده از نرم&zwnj;افزار MAXQDA 2020، 62 کد باز، 18 کد محوری و 12 کد انتخابی استخراج شد. سپس با روش نمونه&zwnj;گیری هدفمند، 15 نفر از ذینفعان اصلی آموزش انتخاب شدند و داده&zwnj;ها از طریق مصاحبه نیمه&zwnj;ساختاریافته جمع&zwnj;آوری و به روش تحلیل تماتیک تحلیل شدند. اعتبار یافته&zwnj;ها با مثلث&zwnj;سازی داده&zwnj;ها (اسناد، مشاهدات میدانی و مصاحبه&zwnj;ها) افزایش یافت. در بخش کمی، پرسشنامه محقق&zwnj;ساخته دو وجهی (وضعیت موجود و مطلوب) تنظیم شد و برای اولویت&zwnj;بندی نیازها از مدل بوریچ استفاده شد. یافته&zwnj;ها نشان داد سند آمایش توسعه، چهار حوزه کلیدی کشاورزی، صنعت، هنر و خدمات را به&zwnj;عنوان محورهای اصلی توسعه مشخص کرده که شامل 18 رشته تحصیلی و 55 شغل تخصصی است. با این حال، بیش از 85 درصد این رشته&zwnj;ها در نظام فعلی وجود ندارند یا کیفیت مناسبی ندارند. بر اساس مدل بوریچ، شاخه کشاورزی با شاخص اولویت 482 بالاترین نیاز را دارد و شاخه&zwnj;های خدمات، صنعت و هنر در اولویت&zwnj;های بعدی قرار دارند. مهمترین رشته&zwnj;های مغفول&zwnj;مانده شامل فراوری زعفران، مدیریت گلخانه هوشمند، انرژی&zwnj;های نو و گردشگری کویری و نجومی هستند. نتایج پژوهش بر لزوم بازنگری در برنامه&zwnj;های درسی، همکاری با بخش خصوصی و تقویت آموزش&zwnj;های کاربردی تأکید دارد و بیان می&zwnj;کند که اصلاح برنامه&zwnj;ریزی آموزشی می&zwnj;تواند به کاهش بیکاری، ارتقای بهره&zwnj;وری و تحقق توسعه پایدار منجر شود.</p> http://istd.saminatech.ir/ar/Article/Download/49904