مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش و فناوری محیط زیست 2676-3060 10 17 2025 7 12 Simulation and Impact Assessment of Land Use and Land Cover Changes Inside and Around Protected Areas in Lorestan Province, Iran شبیه‌سازی و ارزیابی اثرات تغییرات کاربری و پوشش اراضی در درون و پیرامون مناطق حفاظت شده استان لرستان، ایران 89 107 10.61882/jert.50865.10.17.89 fa سیده زهرا موسوی ندروند دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان عبدالرسول سلمان ماهینی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پیمان کرمی دانشگاه ملایر سیدحامد میرکریمی استرالیا حمیدرضا کامیاب دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان 2025 7 16 <p style="text-align: justify;">Monitoring and analyzing land use and land cover (LULC) changes in protected areas and their surrounding buffer zones play an important role in sustainable habitat management and biodiversity conservation. This study examines LULC changes in four protected areas of Lorestan Province, Iran (Ghalikouh, Oshtorankouh, Sefidkouh, and Shadabkouh), together with a 20-kilometer buffer zone, over the period 1990&ndash;2050. The key novelty of this research lies in the simultaneous analysis of both the protected areas and their adjacent zones, enabling a clearer distinction between internal and external pressures and a deeper understanding of human-induced impacts. LULC maps were generated by integrating Landsat satellite imagery with the global GLC_FCS30 product at a 30-meter resolution. Future changes up to 2050 were projected using logistic regression modeling in TerrSet software. To assess the significance of LULC changes within the protected areas and their surrounding buffers, statistical tests including Friedman, Wilcoxon, proportion tests, and Chi-square were performed in SPSS at a 5% significance level. The results indicated significant changes inside the protected areas, particularly in built-up and agricultural classes, whereas forest cover and water bodies remained relatively stable. In addition, human pressures in the surrounding buffers intensified, resulting in the expansion of built-up and agricultural land uses. These findings emphasize the necessity of integrated management beyond the official boundaries of protected areas, the use of advanced remote sensing technologies, and active participation of local communities to ensure sustainable conservation of natural resources.</p> <p style="text-align: justify;">پایش و تحلیل تغییرات کاربری و پوشش زمین (LULC) در مناطق حفاظت&zwnj;شده و حریم پیرامونی آن&zwnj;ها نقش مهمی در مدیریت پایدار زیستگاه&zwnj;ها و حفظ تنوع زیستی دارد. این مطالعه تغییرات LULC را در چهار منطقه حفاظت&zwnj;شده استان لرستان (قالیکوه، اشترانکوه، سفیدکوه و شادابکوه) و همچنین بافر ۲۰ کیلومتری اطراف آن&zwnj;ها در بازه زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۰۵۰ بررسی می&zwnj;کند. نوآوری اصلی تحقیق، تحلیل همزمان داخل مناطق حفاظت&zwnj;شده و حوزه نفوذ پیرامونی برای تفکیک دقیق&zwnj;تر فشارهای درون&zwnj;زا و برون&zwnj;زا و شناخت بهتر اثرات انسانی است. نقشه&zwnj;های LULC با ترکیب تصاویر ماهواره&zwnj;ای Landsat و محصول جهانی GLC_FCS30 با دقت ۳۰ متر تهیه شد. پیش&zwnj;بینی تغییرات تا سال ۲۰۵۰ با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک در نرم&zwnj;افزار TerrSet انجام گرفت. برای تحلیل دقیق تغییرات در چهار منطقه حفاظت&zwnj;شده استان لرستان و بافر ۲۰ کیلومتری پیرامون آن&zwnj;ها، آزمون&zwnj;های آماری فریدمن، ویلکاکسون، آزمون نسبت&zwnj;ها و کای&zwnj;اسکوئر (مقایسه دوتایی) در محیط نرم&zwnj;افزار SPSS به&zwnj;کار گرفته شد. این آزمون&zwnj;ها به منظور بررسی معنی داری تغییرات LULC در داخل مناطق حفاظت&zwnj;شده و حوزه نفوذ پیرامونی اجرا شدند و سطح معنی&zwnj;داری ۵ درصد لحاظ شد. نتایج نشان داد که در داخل مناطق حفاظت&zwnj;شده، تغییرات معنی&zwnj;داری به ویژه در طبقات انسان&zwnj;ساخت و کشاورزی رخ داده است و پوشش جنگلی و منابع آبی نسبتاً پایدارتر بوده&zwnj;اند. همچنین، فشارهای انسانی در بافر پیرامونی افزایش یافته و موجب گسترش کاربری&zwnj;های انسان&zwnj;ساخت و کشاورزی شده است. این یافته&zwnj;ها ضرورت مدیریت یکپارچه فراتر از مرزهای رسمی مناطق حفاظت&zwnj;شده، استفاده از فناوری&zwnj;های نوین سنجش&zwnj;ازدور و مشارکت فعال جوامع محلی برای حفاظت پایدار منابع طبیعی را نشان می&zwnj;دهد.</p> http://journal.eri.acecr.ir/ar/Article/Download/50865