مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Spatial patterns of trees and height story competition over forest developmental stages in the mixed stands of Guilanالگوی پراکنش درختان و رقابت آشکوب‌ها در مراحل تحولی جنگل در توده‌های آمیخته گیلان11310.29252/.5.8.1faمریمکاظم پور لارسریدانشگاه گیلانکامبیزطاهری آبکناردانشگاه گیلانرضااخوانمؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشورحسنپوربابائیدانشگاه گیلان202083Spatial patterns of trees and their interactions specifically reflect mortality, gap creation, resource use, and also determine population dynamics such as seed dispersal, understory development, initial survival and establishment, growth, and competition. In this study, three one-hectare sample plots in the three stages of early development, maturity and decay were selected in an untouched mixed beech forest in order to consider competition of trees from different height stories along developmental stages and all trees with a diameter at breast height (DBH) larger than 7.5 cm by species were measured based on chest diameter, height and determination of cartesian coordinates using distance-azimuth method. Then, these stems data were first divided into three groups (lower, middle and upper stories) depending on their location in the vertical strata. The spatial patterns and spatial associations were analyzed among different tree height classes using univariate and bivariate Ripley’s K-function. Results showed that spatial pattern varied with canopy strata and scales in different development stages. Positively spatial associations of Fagus orientalis at upper and lower stories in initial and optimal staged and also among F. orientalis at upper and middle stories in decay stages influenced by shade-tolerance characteristics, seed dispersal limitation and the role of larger nurse trees as a shelter of small trees. Competition for resources was observed between Fagus orientalis at the middle story and Carpinus betulus at upper story in the all development stages. Recognizing spatial pattern and natural events guided by nature over time are necessary to carry out targeted forestry operations and In proportion to the evolutionary stages of forest stands.الگوی مکانی و روابط متقابل میان درختان به‌طور خاص منعکس‌کننده مرگ‌و‌میر، ایجاد روشنه، استفاده از منابع و نیز تعیین کننده پویایی جوامع، توسعه زیر آشکوب، استقرار بذور، زنده مانی اولیه، رویش و رقابت است. در این بررسی سه قطعه نمونۀ یک هکتاری در سه مرحلۀ تحولی اولیه، بلوغ و پوسیدگی در توده‌های آمیختۀ راش در پارسل شاهد طرح سیستان با هدف بررسی رقابت آشکوب‌های مختلف ارتفاعی در مراحل مختلف تحولی جنگل انتخاب و كليه درختان قطورتر از 5/7 سانتي متر به‌تفكيك گونه مورد اندازه‌گیری قطر برابرسینه، ارتفاع و تعیین مختصات دکارتی به‌روش فاصله- آزيموت قرار گرفتند. درختان هر قطعه نمونه با توجه به پراکنش در طبقات ارتفاعی به سه لایه آشکوب پایینی، میانی و بالایی تقسیمبندی و برای تعیین الگوي پراکنش، رقابت و اجتماع‌پذیری میان آن‌ها از توابع يك و دو متغيره K رايپلي استفاده شد. نتایج نشان داد که در مراحل مختلف تحولی، پراکنش درختان در آشکوب‌ها و در فواصل مختلف یکسان نیست. اجتماع‌پذیری مثبت درختان راش آشکوب‌های بالایی با پایین‌تر در مراحل اولیه و بلوغ و همچنین درختان راش آشکوب بالا با میانی در مرحله پوسیدگی، متأثر از سرشت سایه‌پسندی، محدودیت پراکنش بذور و نقش درختان بزرگتر به‌عنوان پرستار و پناهگاه درختان کوچکتر است. رقابت درختان راش آشکوب میانی با درختان ممرز آشکوب بالا برای دسترسی به حداکثر منابع در هر سه مرحله تحولی مشاهده شد. شناخت الگوها و وقایع طبیعی هدایت شده توسط طبیعت در طول زمان، لازمۀ اجرای عملیات جنگل‌شناسی هدفمند و متناسب با مراحل تحولی توده‌های جنگلی است. http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/8604

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Investigation of birds' density and species diversity of Amir-Kelayeh international wetland during a 10-year period (2007-2016), based on winter censusبررسی تراکم و تنوع گونه‌ای پرندگان تالاب بین المللی امیرکلایه طی دوره 10 ساله (1386-1395)، بر اساس سرشماری زمستانه152410.29252/.5.8.15fa هادیپورموسی شیخعلی کلایه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانسعیدنادریدانشگاه گیلان2020910Amir-Kelayeh international wetland is as one of the important wintering habitats for birds. In present study, the density and diversity of bird species (waterbird, wader and terrestrial bird dependent to the wetland) has been studied in Amir-Kelayeh international wetland based on the semi-winter birds census data, over a 10-year statistical period. During this ten-year period, the total number of 334776 birds from 46 different birds species was recorded in this wetland. Among the studied years, the highest number of 72188 birds in 2008 and the lowest number of 1877 birds in 2015 have been counted. In terms of quality and food items, this wetland and it's around paddy fields is a good refuge for the Anatidae and Rallidae family that with 64.86 and 50.06 percent of frequency depending on their diet, have the most abundant among the identified family. The biodiversity indexes showed a relatively high amounts, but with a declining trend, and also the index of species evenness indicated a stable trend during this 10-year period in Amir-Kelayeh Wetland. Considering the decreasing trend of biodiversity indexes in Amir-Kelayeh wetland in recent years, increasing the wetland ecological conservation through the management plans such as habitat structure conservation, and illegal hunting and pollution control is recommended.تالاب بین المللی امیرکلایه، یکی از زیستگاه های مهم زمستان گذرانی پرندگان است. در این مطالعه، تراکم و تنوع گونه ای پرندگان (آبزی، کنارآبزی و خشکی‌زی وابسته به تالاب) در این تالاب بر اساس داده های مربوط به سرشماری نیمه زمستانه پرندگان در یک دوره آماری 10 ساله مورد مطالعه و آنالیز قرار گرفته است. در طی این دوره ده ساله، 46 گونه پرنده با تعداد کل 334776 قطعه در این تالاب به ثبت رسیده است. در بین سال های مورد مطالعه، بیشترین تعداد پرنده در سال 1387 با تعداد 72188 قطعه و کمترین تعداد پرنده در سال 1394 با تعداد 1877 قطعه، شمارش شده است. از لحاظ کیفیت و مواد غذایی، این تالاب به همراه شالیزارهای اطراف آن، پناهگاه مناسبی برای تیره‌های مرغابی سانان و یلوه سانان است که به ترتیب با درصد فراوانی 86/64 و 06/50 درصد با توجه به رژیم غذایی شان، بیشترین فراوانی را در بین تیره های شناسایی شده دارا هستند. شاخص های تنوع زیستی، مقادیر نسبتاً بالا، اما با یک روند کاهشی و شاخص یکنواختی گونه ای، روند نسبتاً ثابتی را در این بازه ده ساله در تالاب امیرکلایه نشان می دهند. با توجه به روند کاهشی شاخص های تنوع زیستی طی سال های اخیر در تالاب امیرکلایه، افزایش حفاظت اکولوژیک تالاب از طریق انجام طرح‌های مدیریتی مانند حفاظت ساختار زیستگاه، کنترل شکار غیرمجاز و نیز کنترل آلودگی ها، پیشنهاد می شود.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/14759

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Investigation of Gilan index dams' water quality using multivariate methods بررسی ﮐﯿﻔﯿﺖ آب ﺳﺪﻫﺎي ﺷﺎﺧﺺ اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش¬های ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﯿﺮه253510.29252/.5.8.25faهانیهمیربلوکیپژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی گیلانبابکرازدارپژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهیمتینمحافظت کاردانش آموخته کارشناسی ارشد20201110Nowadays, the importance of water is known more than before as a life factor and the axis of sustainable development that to protect and manage it, it needs to be controlled using laboratory tests and various water quality indexes. The purpose of this study was to investigate water quality in diversion dams in Guilan province in which the dams have been ranked using Shannon and TOPSIS entropy methods. The dams included Pasikhan, Shakhzar, Polrud and Tarik and the measured indicators included Ec, pH, TDS, Temperature, SO4, HCO3, Cl, Ca, Mg, Na, TSS, DO, BOD5 and COD. Shannon entropy results showed that among the indicators, the highest index weight is related to TSS with the amount of 0.1973 and the lowest one is related to pH with the amount of zero. Topsis tests results showed that based on the weights derived from entropy and water quality indicators, Pasikhan dam is in the first rank, Polrud dam is in the second rank, Shakhzar dam is in the third rank and Tarik dam is in the last rank. So, according to multivariate selection methods, water quality in different dams with similar conditions can be investigated.اﻣﺮوزه اﻫﻤﯿﺖ آب، به‌عنوان عامل ﺣﯿﺎت و ﻣﺤﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار ﺑﯿﺶ از ﭘﯿﺶ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي حفاظت و مدیریت آن ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﮐﻨﺘﺮل ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺴﺖﻫﺎي آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ و اﻧﺪﮐﺲ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﻫﺪف اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ بررسی ﮐﯿﻔﯿﺖ آب در ﺳﺪﻫﺎي اﻧﺤﺮاﻓﯽ ﺷﺎﺧﺺ اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن بوده که ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش های آﻧﺘﺮوﭘﯽ ﺷﺎﻧون و ﺗﺎﭘﺴﯿﺲ ﺑﻪ رﺗﺒﻪ‌ﺑﻨﺪي کیفیت آب ﺳﺪﻫﺎ اﻗﺪام ﺷﺪه است. ﺳﺪﻫﺎي ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺷﺎﻣﻞ پسیخان، ﺷﺎﺧﺰر، ﭘﻠﺮود و ﺗﺎرﯾﮏ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺷﺎخص های ﻣﻮرد اﻧﺪازه‌ﮔﯿﺮي ﻧﯿﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺪاﯾﺖ اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ (Ec)، pH، ﮐﻞ ﺟﺎﻣﺪات ﻣﺤﻠﻮل (TDS)، دﻣﺎ، ﺳﻮﻟﻔﺎت (SO4)، ﺑﯽﮐﺮﺑﻨﺎت (HCO3)، ﮐﻠﺮ (Cl)، ﮐﻠﺴﯿﻢ (Ca)، ﻣﻨﯿﺰﯾﻢ (Mg)، ﺳﺪﯾﻢ، ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ در آب (TSS)، اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺤﻠﻮل (DO)، اﮐﺴﯿﮋن ﻣﻮرد‌ﻧﯿﺎز واﮐﻨﺶ ﻫﺎي ﺑﯿﻮﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ (BOD5)، اﮐﺴﯿﮋن ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز واﮐﻨﺶ ﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ (COD) ﺑﻮد. ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻧﺘﺮوﭘﯽ ﺷﺎﻧون ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ در ﺑﯿﻦ ﺷﺎخص ها، بیشترین وزن ﺷﺎﺧﺺ مربوط به ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ در آب (TSS) با مقدار 1973/0 و کمترین آن مربوط به pH با مقدار صفر می باشد. ﻧﺘﺎﯾﺞ آزﻣﻮن ﺗﺎﭘﺴﯿﺲ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس وزن های ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از اﻧﺘﺮوﭘﯽ و ﺷﺎخص های ﮐﯿﻔﯿﺖ آب، سد پسیخان رتبه اول، ﺳﺪ ﭘﻠﺮود رﺗﺒﻪ دوم، ﺳﺪ ﺷﺎﺧﺰر رﺗﺒﻪ سوم و ﺳﺪ ﺗﺎرﯾﮏ در رﺗﺒﻪ آﺧﺮ ﻗﺮار دارد. بر این اساس می توان با توجه به روش های انتخاب چند متغیره، به بررسی کیفیت آب در سدهای مختلف پرداخت.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/14772

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Investigation of forest land use degradation due to dam construction using satellite images processingبررسی تخریب کاربری اراضی جنگلی در اثر احداث سد با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای374610.29252/.5.8.37faمانداناعزیزیدانشگاه گیلانمحمدپناهندهپژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی2020516Identify land uses and land use changes to investigate and monitor sensitive areas is essential for sustainable land planning and management. The main objective of this study is to investigate the land use changes caused by the construction of Shafarood Dam in the Hyrcanian forests in the north of Iran during a 17-year period using Landsat satellite imagery. To do this, three satellite imagery of the years 2000, 2013 and 2017 were used, and the corrections (geometric and atmospheric) were applied on the images and the map of the land use for each section in the region was prepared using the classification method of the maximum likelihood that the produced map have Kappa coefficient more than 86% and usage accuracy of 0.83. After classification, the comparison method was used to monitor the land use changes. The results revealed that in every three years, the most land cover of Shafarood watershed belongs to the forest class and in the next rank belongs to the rangeland class. As a result, the continuous decline of the forest class accured from 63.05 percent to 57.27 and 57.22 percent in the first section for the years 2013 and 2017 respectively. The continuous increase of the rock class (8.15-9.10-10.45) and bare lands (3.5- 4.47-5.08%) confirms it in the study area. Environmental challenges of constructing the Shafaroud dam is another emphasis on the importance of conducting advanced and specialized studies based on ecological methodologies and also increasing the decision makers awareness of Hyrcanian forests complexity which has formed in a very long-time period.شناسایی کاربری ها و تغییرات کاربری اراضی جهت بررسی و پایش مناطق حساس به منظور طرح ریزی و مدیریت پایدار سرزمین امری ضروری می باشد. هدف اصلی از این مطالعه بررسی تغییرات کاربری اراضی ناشی از احداث سد شفارود در عرصه جنگل های هیرکانی شمال کشور طی یک دوره 17 ساله با استفاده از تصاویر ماهواره لندست می باشد. براي این کار 3 تصویر ماهواره اي متعلق به سال هاي 2013،2000 و2017 استفاده شد و تصحیح‌هاي (هندسی و اتمسفري) بر روي تصاویر اعمال و با روش طبقه‌بندي حداکثر احتمال نقشه کاربري اراضی منطقه برای هر مقطع تهیه شد که به ترتیب داراي صحت کاربري و ضریب کاپاي بالاتر از 86‌% و 83/0 بودند. روش مقایسه پس از طبقه بندی برای پایش تغییرات کاربری اراضی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد بیش ترین پوشش اراضی حوزه شفارود در هر سه سال متعلق به طبقه جنگل و در رتبه بعدی طبقه مرتع می باشد. نتایج تحقیق کاهش مستمر کلاس جنگل از 63.05 درصد در مقطع نخست به ترتیب به مقادیر 57.27 و 57.22 برای سال‌های 2013 و 2017 کاهش یافته است که شواهد تأیید کننده این موضوع افزایش مستمر کلاس هاس صخره (8.15-9.10-10.45) و بدون پوشش (3.5- 4.47-5.08 درصد) می باشد. چالش های محیط-زیستی ساخت سد مورد بررسی تأکیدی دیگر بر اهمیت انجام مطالعات تخصصی مبتنی بر دانش اکولوژی و ارتقای نوع نگرش تصمیم گیران به جنگل به عنوان یک زیستگاه پیچیده و شکل گرفته در مقیاس زمانی طولانی‌مدت می باشد.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/8598

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Comparison of support vector machine and artificial neural network classification methods to produce landuse maps (Case study: Bojagh National Park)مقایسه روش های طبقه بندی ماشین بردار پشتیبان و شبکه عصبی مصنوعی در تهیه ی نقشه کاربری اراضی (مطالعه موردی: پارک ملی بوجاق)476010.29252/.5.8.47faمهساعبدلی لاکتاسرائیدانشگاه گیلانمریم حقیقی خمامیدانشگاه گیلان00000002705380202020710National parks and wildlife shelter are the most important natural heritages; therefore, knowing of quantitative and qualitative changes in their land use plays an essential role in the quality of these areas' management. various algorithms have been developed to classify satellite imagery in remote sensing, selecting an appropriate classification algorithm is very important in achieving the accurate results. In this research, a more accurate algorithm was determined by comparing the classification accuracy of two artificial neural network and support vector machine algorithms, and it was used to examine the process of the land use changes. The present study was performed in Boujagh National Park, in the Guilan Province, during the years 2000 to 2017, using satellite imagery ETM and OLI of Landsat 7 and 8. The results of the research revealed that the support vector machine algorithm with overall accuracy and Kappa coefficient of 86.42 and 0.83 respectively for the year 2000 and, 90.65 and 0.88 for the year 2017, classified the satellite images more precisely, in comparison with the artificial neural network algorithm with overall accuracy and Kappa coefficient of 83.71 and 0.80 respectively for the year 2000 and overall accuracy and Kappa coefficient of 89.25 and 0.87 for the year 2017. Therefore, the land use maps of the support vector machine algorithm were used to determine the land use changes. The study of land use change by this method concluded that the areas of the waterbody, sea, grassland and agriculture have decreased and marshland, woody and bare lands classes showed an increase during the study period.پارک های ملی و پناهگاه های حیات‌وحش از مهم ترین سرمایه های اکولوژیکی به شمار می روند. ازاین‌رو اطلاع از تغییرات کمی و کیفی کاربری اراضی آن ها نقش اساسی در کیفیت مدیریت این مناطق دارد. الگوریتم های متنوعی برای طبقه بندی تصاویر ماهواره ای در سنجش‌ازدور توسعه‌یافته‌اند، انتخاب الگوریتم مناسب طبقه بندی در دستیابی به نتایج صحیح نقش بسیار مهمی را ایفا می کند. در این تحقیق با مقایسه صحت طبقه بندی دو الگوریتم شبکه عصبی مصنوعی و ماشین بردار پشتیبان، الگوریتم دقیق‌تر تعیین و از آن برای بررسی روند تغییرات کاربری اراضی استفاده شد. تحقیق حاضر در پارک ملی بوجاق واقع در استان گیلان طی سال های 2000 تا 2017 با استفاده از تصاویر ماهواره‌ایETM+ و OLI لندست 7 و 8 انجام گرفت. نتایج نشان داد که الگوریتم ماشین بردار پشتیبان به ترتیب با دقت کل و ضریب کاپا، 42/86 و 83/0 برای سال 2000 و 65/90 و 88/0 برای سال 2017، در مقایسه با الگوریتم شبکه عصبی مصنوعی به ترتیب با دقت کل و ضریب کاپا، 71/83 و 80/0 برای سال 2000 و دقت کل و ضریب کاپا، 25/89 و 87/0 برای سال 2017، تصاویر ماهواره‌ای را بهتر طبقه بندی کرده است؛ بنابراین، از نقشه های کاربری اراضی حاصل از الگوریتم ماشین بردار پشتیبان جهت بررسی تغییرات کاربری استفاده شد. بررسی روند تغییرات کاربری اراضی با این روش مشخص کرد که در طی دوره بررسی‌ شده، مساحت کاربری های پیکره آبی، دریا، پوشش علفی و کشاورزی کاهش‌یافته است درحالی‌که کلاس کاربری های باتلاقی، درختی و بدون پوشش افزایش‌یافته است.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/8605

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Effect of using dill (Anethum graveolens) whole plant powder on performance of some blood parameters, and skeletal system of broilersتأثیر استفاده از پودر گیاه کامل شوید (Anethum graveolens) بر عملکرد، برخی فراسنجه های خونی و سیستم اسکلتی جوجه های گوشتی617310.29252/.5.8.61fa علی ریعان محصصیسازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی حسن درمانی کوهی دانشگاه گیلان، ایران رضاناصری هرسینیمرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایرانحامد کیومرثی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزیهوشنگدهقان زادهسازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی 202089To investigate the effects of the whole dill plant powder different levels on performance of some blood parameters and tibial characteristics of broilers, 200 one-day-old male chicks (Ross-308) were used in a completely randomized design with four treatments and five replicates (10 chicks per replicate). Chicks were randomly distributed among the experimental treatments including 0, 0.5, 0.1, and 0.2% levels of whole dill plant powder. In regards to feed intake and weight gain during the entire growing period, the treatments contained 1% and 2% of dill plant powder had the highest and the lowest feed intake, respectively, and treatments containing 0.5% dill powder and control group were in the middle of the first two treatments (P<0.05). In terms of feed conversion ratio, the only significant difference observed between treatments throughout the entire experimental period was a significant increase in the amount of feed conversion ratio in the chicks treated with 2% dill plant powder. Serum alkaline phosphatase concentration showed a significant increase in both assessing periods (21 and 42 days) for the 2% dill plant powder treatment compared to the other experimental treatments (P<0.05). Serum calcium and phosphorus concentrations were not affected by experimental diets. The weight, length, width, and ash percentage of the tibial bone did not show any significant difference between the experimental treatments. The results of this study showed that using 1% of dill plant powder in broiler chicken diets, while improving growth performance, did not have any adverse effect on skeletal growth and development of chickens.به منظور بررسي اثرات سطوح مختلف پودر گیاه کامل شوید (Anethum graveolens) بر عملکرد، غلظت برخی فراسنجه های خون و ویژگی های استخوان درشت نی جوجه های گوشتی، از 200 قطعه جوجه یک روزه (راس 308) در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تیمار و پنج تکرار (10 قطعه در هر تکرار) استفاده شد. جوجه ها به طور تصادفی در بین تیمارهای آزمایشی شامل سطوح صفر، 5/0، 0/1 و 0/2 درصد پودر گیاه کامل شوید توزیع شدند. در رابطه با میانگین خوراک مصرفی و افزایش وزن جوجه ها در کل دوره پرورش، تیمار یک درصد پودر شوید بالاترین و تیمار دو درصد پودر شوید ضعیف ترین عملکرد را نشان دادند و تیمارهای حاوی سطوح صفر و 5/0 درصد پودر شوید در حد واسط دو تیمار نخست قرار گرفتند (05/0P<). از نظر ضریب تبدیل خوراک، تنها تفاوت معنی دار مشاهده شده در بین تیمارها به افزایش مقدار این ضریب در جوجه های تیمار حاوی دو درصد پودر گیاه شوید در کل دوره پرورش معطوف بود (05/0P<). غلظت آنزیم آلکالین فسفاتاز سرم در دوره های ارزیابی (21 و 42 روزگی) در تیمار حاوی دو درصد پودر گیاه شوید افزایش معنی داری را در مقایسه با دیگر تیمارها نشان داد (05/0P<). غلظت عناصر کلسیم و فسفر سرم تحت تأثیر جیره های آزمایشی قرار نگرفت. وزن، طول، عرض و درصد خاکستر استخوان درشت نی تفاوت معنی داری را در بین تیمارهای آزمایشی نشان نداد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که استفاده از یک درصد پودر گیاه شوید در جیره جوجه های گوشتی ضمن بهبود عملکرد رشد، تأثیر نامطلوبی بر روند رشد و نمو سیستم اسکلتی جوجه ها ندارد. http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/8620

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Evaluation of the Iron (III) oxide/sawdust nanocomposite efficiency in COD removal from landfill leachate: optimization and evaluation of adsorption isothermsبررسی کارایی نانو‌کامپوزیت آهن (III) اکسید‌‌/ خاک اره در حذف COD از شیرابه لندفیل: بهینه‌سازی و بررسی ایزوترم جذب758810.29252/.5.8.75faنیلوفر عابدین زادهپژوهشکده محیط زیست جهاددانشگاهی حمیدشرفی نسبموسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهیفریبااستوارپژوهشکده محیط زیست جهاددانشگاهی0000-0003-1844-0103202075One of the characteristics of municipal wastes is the high percentage of perishable organic matter, which is associated with a significant amount of leachate production. Waste leachate, whether fresh, compost or landfill leachate, has a variety of suspended and soluble organic and inorganic materials, and may also contain a variety of pathogens and heavy metal compounds. Therefore, the leachate can lead to many environmental problems. The purpose of this study is COD removal from landfill leachate using bio-magnetic iron (III) oxide/sawdust nanocomposite. First, Fe3O4/SD magnetic nanocomposite was synthesized by the chemical precipitation method and the structure and morphology of the synthesized nanocomposite were investigated using X-ray Diffraction (XRD) and Field Scanning Electron Microscopy (FE-SEM) technique. Then, the effect of influential variables on the adsorption process including pH, contact time, adsorbent amount, and temperature on the removal of COD were investigated. The results of effective parameters showed that the highest COD removal efficiency was observed at pH 7, the adsorbent amount of 0.4 g, the contact time of 45 minutes, and the temperature of 45°C with a removal efficiency of about 70%. Also, the isotherm studies confirmed that the removal process followed the Freundlich isotherm more closely (R2= 0.9243) and the heterogeneity and multilayers of the adsorption process were confirmed. Finally, the results showed that treatment of the landfill centers leachate's organic load is possible using the adsorption process of Fe3O4/SD magnetic nanocomposite and can be used as an efficient method in leachate treatment of landfill centers and compost plants.یکی از مشخصه‌های زباله‌های شهری، درصد بالای مواد آلي فسادپذیر است که با تولید میزان قابل‌توجهی شیرابه همراه است. شیرابه حاصل از زباله، اعم از زباله‌های تـازه، توده‌های کمپوست و یا محل دفن، دارای انواع مـواد آلی و معدنی بـه شکل معلق و محلول بـوده و همچنین ممکن است دارای انواع عوامل بیماری‌زا و ترکیبات فلزات سنگین نیز باشد. بنابراین شیرابه حاصله می‌تواند منجر بـه مشکلات محیط زیستی بسیاری شـود. هدف از این پژوهش، حذف COD شیرابه مراکز دفن زباله با استفاده از نانوکامپوزیت مغناطیسی زیستی آهنIII) ) اکسید/خاک اره است. ابتدا نانوکامپوزیت مغناطیسی Fe3O4/SD به روش رسوب‌دهی شیمیایی سنتز شد و بررسی ساختار و مورفولوژی نانوکامپوزیت سنتز شده، با تکنیک اسکن اشعه ایکس (XRD) و میکروسکوپ الکترونی روبشی میدانی (FE-SEM) انجام گرفت. سپس، اثر متغیرهای تأثیرگذار بر فرآیند جذبی شامل pH، زمان تماس، مقدار جاذب و دما بر حذف شاخص COD بررسی شد. نتایج پارامترهای تأثیرگذار نشان داد که بیشترین راندمان حذف COD در pH برابر 7، مقدار جاذب 4/0 گرم، زمان تماس 45 دقیقه و دمای 45 درجه سانتی‌گراد با راندمان حذف حدود 70 درصد مشاهده شده است. بررسی‌های ایزوترمی نیز نشان داد که فرآیند حذف از ایزوترم فروندلیچ تبعیت بیشتری کرده (9243/0 R2=) و ناهمگن بودن و چند لایه بودن فرآیند جذب تایید شد. در‌نهایت، نتایج نشان داد که تصفیه بار آلی شیرابه مراکز لندفیل با استفاده از فرآیند جذبی نانوکامپوزیت مغناطیسی آهنIII)) اکسید/خاک اره امکان‌پذیر بوده و میتوان به عنوان روشی کارآمد در تصفیه شیرابه مراکز لندفیل و کارخانجات کمپوست بکار برد.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/9849

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Assessment of Pollutant Potential in Gorgan Bay, Using SWOT Analytical Model and Providing Acceptable Solutionsارزیابی پتانسیل آلایندگی درخلیج گرگان با استفاده از مدل تحلیلیSWOT و ارائه ی راهکارهای قابل¬قبول899810.29252/.5.8.89faنیلوفرنوروزیدانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان202057Gorgan Bay in Golestan Province is important biological and fisheries area; while in recent years, it has been contaminated Severely; Therefore, the most important pollutant factors were studied using SWOT model in this study.For this purpose, weaknesses, strengths, threats and opportunities have been identified in the ecosystem and were evaluated by 10 ecology and hydrology scientists. The results included 2.4 for external factors and 1.89 for internal factors. Accordingly, both values are in the range of defensive strategies. Defensive strategies control existing weaknesses and threats to improve ecosystem conditions. The most important pressure factors on the ecosystem are being the main canals of the sea closed to the bay, the entry of various pollutants into the ecosystem and poor physiography of Gorgan Bay. According to the importance of the surface water resources in terms of food production for society, and in order to sustainable development, we should manage them consciously to provide suitable habitat for aquatic species in addition to protecting water resources.خلیج گرگان در استان گلستان از مناطق مهم زیستی و شیلاتی می باشد؛ در حالی که در سالیان اخیر به شدت آلوده شده است؛ بنابراین در مطالعه حاضر مهم ترین عوامل آلاینده، با استفاده از مدل SWOT مورد بررسی قرار گرفتند. برای این منظور نقاط ضعف، قوت، تهدید و فرصت در اکوسیستم شناسایی شده و توسط 10 تن از محققین علوم اکولوژی و هیدرولوژی مورد بررسی و امتیازدهی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده شامل ارقام 4/2 در مورد عوامل خارجی و 89/1 در مورد عوامل داخلی بوده است. بر این اساس، هر دو مقدار در محدوده راهبردهای تدافعی قرار می گیرند. راهبردهای تدافعی برای بهبود شرایط اکوسیستم، ضعف ها و تهدیدهای موجود را کنترل می کنند. مهم ترین عوامل فشار بر اکوسیستم نیز، بسته بودن کانال های اصلی دریا به خلیج، ورود آلاینده های مختلف به اکوسیستم و فیزیوگرافی ضعیف خلیج گرگان تعیین شدند. با توجه به اهمیت منابع آب سطحی از نظر تولید مواد غذایی مورد نیاز جامعه، لازم است مدیریت آگاهانه ای را بر آن ها، در راستای توسعه پایدار اعمال نمود تا علاوه بر حفاظت منابع آبی، محیطی مناسب جهت زیست انواع آبزیان فراهم شود.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/8597

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Ecotourism as a mechanism to achieve a green economy in Iranاکوتوریسم به عنوان مکانیسمی جهت نیل به اقتصاد سبز در ایران9911410.29252/.5.8.99fa فروغ شادمان لاهیجیسازمان حفاظت محیط زیست0000000231426106مریمجعفری گلویکدانشگاه آزاد اسلامی2020430Ecotourism seeks to minimize the impact of tourism on the environment. Green economy as an economic system is based on human welfare and social equality that seeks to significantly reduce environmental risks. The present study surveys one of the specialized potentials of tourism in the country- ecotourism- to apply the principles of this development model. Ecotourism with natural management of a tourist area can create jobs without destructive and exploitative actions in nature, which will be beneficial for the region in the future. Also, ecotourism, as a possible potential can encourage the community to extensively implement green economy, in addition to promoting environmental awareness and providing benefits and financial empowerment of local people. Therefore, the present study, identifies the opportunities and threats of external factors and the strengths and weaknesses of internal factors for the development of ecotourism as a driving force of green economy in the country meanwhile examining the existing national and international background using SWOT analysis. The results indicate the need to take advantage of opportunities such as attracting regional, international cooperation and foreign investment by taking principles advantage of biodiversity and geographical location in the country along with the participation of local communities in decision-making, job creation and earning money. Therefore, in addition to the role that the tourism boom plays in the development of a green economy, it will also performs a significant role in the country's GDP (Gross Domestic Product) and foreign exchange income of the country.اکوتوریسم یا بوم گردشگری به دنبال به حداقل رساندن تأثیر ایجاد شده توسط توریسم بر محیط زیست می باشد. اقتصاد سبز به عنوان یک سیستم اقتصادی مبتنی بر رفاه انسان و برابری اجتماعی است که به‌دنبال کاهش قابل ملاحظه مخاطرات محیط زیستی است. مطالعه حاضر به بررسی یکی از پتانسیل های تخصصی توریسم در کشور- اکوتوریسم- جهت بکارگیری اصول این مدل توسعه ای می‌پردازد. اکوتوریسم با مدیریت طبیعی به یک منطقه توریستی می تواند بدون اقدامات مخرب و استثماری در طبیعت، شغل ایجاد کرده که در آینده نیز برای منطقه سودمند است. همچنین، اکوتوریسم به عنوان یک پتانسیل بالقوه ضمن ارتقاء سطح آگاهی از محیط زیست و تامین منافع و توانمندسازی مالی مردم محلی می تواند جامعه را در حرکت گسترده به سمت اقتصادسبز یاری نماید. لذا، مطالعه حاضر، علاوه بر بررسی پیشینه ملی و بین‌المللی موجود، با استفاده از تجزیه و تحلیل SWOT به شناسایی فرصت‌های و تهدیدهای عوامل خارجی و نقاط قوت و ضعف عوامل داخلی جهت توسعه اکوتوریسم به عنوان نیروی محرکه اقتصاد سبز در کشور می پردازد. نتایج حاکی از نیاز به بهره گیری از فرصت‌هایی مانند جلب همکاری های منطقه ای، بین المللی و سرمایه گذاری خارجی با بهره‌گیری اصولی از تنوع زیستی و موقعیت جغرافیایی موجود در کشور در کنار مشارکت جامعه محلی در تصمیم گیری، اشتغال زایی و کسب درآمد می باشد. بنابراین، علاوه بر نقشی که رونق بوم گردشگری در توسعه اقتصادسبز بازی می کند، سهم قابل توجهی نیز در تولید ناخالص داخلی و درآمد ارزی کشور ایفا خواهد نمود.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/14703

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Modeling the emission distribution of Neka power plant with the prospect of achieving the design of eco-industrial parkمدل‌سازی پراکنش آلاینده های نیروگاه نکا با چشم انداز دستیابی به معیارهای طراحی اکوپارک صنعتی11512510.29252/.5.8.115fa حنظلهشعبانیفارغ التحصیل دانشگاه تهرانعبدالرضاکرباسیعضو هیات علمی دانشگاه تهرانناصر مهردادیدانشگاه تهران202087Abstract In designing ecological industrial parks, an attempt is to maximize the self-purification of the system by defined mechanisms in order to reduce the pollution produced by industries first and then, to reuse the by-products of industrial processes. Due to the high vulnerability of the coastal sector, species diversity and rapid sequence in the region, the use of environmental methods in the environment of shahid salimi powerplant (Neka) is inevitable. The purpose of this study is to calculate and model the distribution of SO2, NOx pollutants to be displayed seasonally and annually using ADMS software in the form of GIS layers and to achieve the design criteria of an eco- industrial park in the study area, the mass flow of SO2 and NOx is calculated in gr/sec and also the flue smoke of the powerplant fuel consumption is analyzed in cold and hot seasons of the year separately. The results showed that in Neka power plant, the average concentration of NOx gas per unit of steam is 304 ¬μg/m3 and in combined cycle unit is 77.75 ¬μg/m3 and also the average concentration of SO2 per unit of steam is 267.25 ¬μg/m3 during the year which does not meet any of WHO and European clean air standards. در طراحی پارک های صنعتی اکولوژیک سعی بر آن است خود پالایندگی سیستم به‌وسیله مکانیزم های تعریف شده به حداکثر برسد تا نخست آلودگی های تولید شده توسط صنایع کاهش یابد و همچنین تولیدات فرعی حاصل از فرآیندهای صنعتی مورد استفاده مجدد قرار گیرد. با توجه به آسیب پذیری بالای بخش ساحلی، تنوع گونه ای و توالی سریع در منطقه، بهره گیری از شیوه های محیط زیستی در محیط اطراف نیروگاه شهید سلیمی (نکاء) امری اجتناب‌ناپذیر است. هدف از انجام این پژوهش محاسبه و مدل‌سازی پراکنش آلاینده‌های SO2, NOx است تا به‌صورت فصلی و سالیانه با استفاده از نرم افزار ADMS در غالب لایه های GIS نمایش داده شود و محاسبه دبی جرمی SO2 و NOx برحسب gr/sec و همچنین آنالیز دود خروجی دودکش نیروگاه به تفکیک سوخت مصرفی در فصول سرد و گرم سال است تا به معیارهای طراحی اکوپارک صنعتی در محدوده مورد مطالعه دست یافت. نتایج نشان داد که در نیروگاه نکا میانگین غلظت گاز NOx در واحد بخار μg/m3 304 و در واحد سیکل ترکیبی μg/m3 75/77 و همچنین میانگین SO2 در واحد بخار μg/m3 25/267 در طول سال است که هیچکدام از استانداردهای WHO و استانداردهای هوای پاک اروپایی را رعایت نمی کند.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/15911

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Investigation of the effect of repair and maintenance performance on the HSE indexes (Case study: Iran Zamin Printing Industrial Group)بررسی تأثیر عملکرد نگهداری و تعمیرات بر شاخص¬های HSE (مطالعه موردی: گروه صنعتی چاپ ایران زمین)12713710.52547/.5.8.127faاحسانمقدمدانشجوزهراعابدیدانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقاترضاغلام نیادانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی2020424Abstract The aim of this study was to investigate the effect of maintenance performance on HSE indicators in Iran Zamin Printing Industrial Group. Therefore, first the dimensions and maintenance performance and HSE dimensions are identified and then the relationships between the identified variables are presented. The aim of this study was to investigation of the effect of maintenance performance on HSE indexes in Iran Zamin Printing Industrial Group. Therefore, at first the dimentions of maintenance and performance and HSE indexes were identified and then the relationships between the identified variables were presented. A researcher-made questionnaire was used to collect data related to the measurement of the research variables, which included a total of 2 structures, 10 dimensions and 54 questions. To investigation of the validity of the questionnaire, the content validation method and the structural validity method were used. Cronbach's alpha coefficient was used to reliability calculation and the reliability was equal to 0.861, which the reliability of the questionnaire has been evaluated as very desirable. The statistical population of this study includes employees and experts of Iran Zamin Printing Industrial Group. After confirming the validity and reliability of the designed scales based on the calculations performed, the questionnaires were distributed in a sample of 108 people. Structural equation modeling has been used to analyze the collected data and determine the relationships between the variables. Also, the obtained data were analyzed using SPSS and LISREL statistical software. According to the analysis of the research hypotheses: Repair and maintenance performance has a significant effect on the structure and dimensions of safety, health and environment in Iran Zamin Printing Industrial Group.Structural equation modeling has been used to analyze the collected data and determine the relationships between the variables. Also, the obtained data were analyzed using SPSS and laser statistical software. According to the analysis of the research hypotheses, the results of the research are as follows: The performance of maintenance has a significant effect on the structure and dimensions of safety, health and environment in Iran Zamin Printing Industrial Group.پژوهش حاضر با هدف تأثیر عملکرد نگهداری و تعمیرات بر شاخص های HSE در گروه صنعتی چاپ ایران زمین صورت گرفته -است. بنابراين در ابتدا ابعاد و گویه های عملکرد تعمیر و نگهداری و HSE شناسائي شده و سپس روابط بين متغيرهاي شناسائي شده ارائه شده است. براي گردآوري داده‌هاي مربوط به سنجش متغيرهاي تحقيق از یک پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است، که در مجموع شامل 2 سازه، 10 بعد و 54 سوال است. براي بررسي روايي پرسشنامه از روش اعتبار محتوا و روایی سازه استفاده شده است. براي محاسبه پايايي از ضريب آلفاي كرونباخ استفاده شد و پايائي برابر 861/0 به‌دست آمد که پایایی پرسشنامه بسيار مطلوب ارزيابي شده است. جامعه آماري اين تحقيق شامل کارکنان و کارشناسان گروه صنعتی چاپ ایران زمین است. پس از اطمينان از روائي و پايائي مقياس‌هاي طراحي شده براساس محاسبات انجام شده، پرسشنامه‌ها در نمونه‌اي به حجم 108 نفر توزيع شد. براي تجزيه و تحليل داده‌هاي گردآوري شده و تعيين روابط بين متغيرها نيز از مدل معادلات ساختاری بهره گرفته شده است. همچنين تجزيه و تحليل داده‌هاي به‌دست آمده با استفاده از نرم‌افزار آماري SPSS و لیزرل صورت گرفته است. طبق تجزیه و تحلیل‌های صورت گرفته عملکرد تعمیر و نگهداری بر سازه و ابعاد ایمنی، بهداشت و محیط زیست در گروه صنعتی چاپ ایران زمین تأثیر معنادار دارد.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/8716

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش و فناوری محیط زیست2676-3060582021522Health, Safety and Environmental risk assessment in automobile manufacturing industry based on FTA and FMEA methodsارزیابی ریسک بهداشت، ایمنی و محیط زیست در صنعت خودروسازی براساس روش FTA و FMEA13915310.52547/.5.8.139faنرگس صیامیاندانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات کامراننصیراحمدیسازمان حفاظت محیط زیستراضیه احسانی امرئیA.R.U کمبریج2020525The automobile manufacturing industry has always been the focus of experts attention and those involved in safety and environment due to its extensiveness, huge amount of capital, pervasive risks and large number of people working in this industry and extensive efforts takes place to increase the safety of this industry in the world. The primary purpose of risk assessment is to assess the risk potentials of a project and its potential effects on environmental and human health parameters. This viewpoint can be considered by managers and planners in the processes of design, construction, implementation and maintenance of development plans with the least possible risks and the highest safety. In this research, after conducting library and preliminary studies, we collected information from companies in the utomobile manufacturing industry to analyze the causes of the accidents. Then, by using FTA and FMEA methods, the roots of different types of accidents were traced. The results show that in the initial risk assessment, the highest number of the risk is related to fire risk and the lowest number of the risk is related to dust, glass fiber dust and throwing objects.صنعت خودروسازی به علت گستردگی فراوان، حجم عظیم سرمایه، مخاطرات فراگیر و تعداد افراد زیادی که در این صنعت در حال فعالیت هستند همواره کانون توجه متخصصان و دست‌اندرکاران ایمنی و محیط زیست بوده و تلاش‌های گسترده‌ای در راستای ایمنی بیشتر این صنعت در جهان صورت می‌گیرد. هدف اولیه بررسی ریسک، ارزیابی پتانسیل‌های ریسک یک پروژه و اثرات احتمالی آن بر پارامترهای محیط زیست و سلامت انسان است. این دیدگاه می‌تواند در فرآیندهای طراحی، ساخت، اجرا و نگهداری از طرح‌های توسعه با حداقل خطرات احتمالی و بالاترین ایمنی مورد توجه مدیران و برنامه‌ریزان امر قرار گیرد. در مطالعه حاضر پس از انجام مطالعات كتابخانه‌اي و مطالعات اوليه، با جمع‌آوري اطلاعات از شركت‌هاي صنعت خودروسازی در خصـوص علـل حـوادث صورت گرفته به تحليل آن‌ها پرداختيم. سپس با استفاده از روش FTA و FMEA به ريشه‌يابي انواع حوادث پرداخته شده اسـت. در این مطالعه نتایج نشان می‌دهد که در ارزیابی اولیه ریسک، بالاترین عدد ریسک مربوط به ریسک آتش‌سوزی است و همچنین کمترین عدد ریسک مربوط به گرد و غبار، گرد و غبار پشم شيشه و پرتاب اجسام است.http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/16171