مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش و فناوری محیط زیست 2676-3060 10 17 2025 7 12 Assessing the Ecotourism Potential of Urban Wetlands Using Strategic SWOT Analysis: A Case Study of the Aynak Wetland, Rasht ارزیابی ظرفیت اکوتوریسم در تالاب‌های شهری با تحلیل راهبردی SWOT: مطالعه موردی تالاب عینک رشت 49 67 10.61882/jert.49919.10.17.49 fa سید محمود هاشمی دانشگاه گیلان پویا طالبی دانشگاه گیلان فاطمه همی وند دانشگاه گیلان 2025 4 12 <p style="text-align: justify;">Urban wetlands, as sensitive ecosystems, play a vital role in mitigating the impacts of climate change and supporting sustainable development. Aynak Wetland in Rasht, as the largest urban wetland in Iran, faces multiple challenges, including industrial pollution, invasive species, and unregulated urban expansion. This study aimed to evaluate the ecotourism potential of the wetland and propose sustainable management strategies. A mixed-method approach was employed, incorporating field surveys (347 samples) and a strategic SWOT analysis. Internal factors (strengths and weaknesses) and external factors (opportunities and threats) were weighted and ranked using SPSS (version 22) and Microsoft Excel. The reliability of the questionnaires was confirmed with a Cronbach’s alpha coefficient of 0.84. The total weighted scores for strengths (1.719) and opportunities (1.829) exceeded those of weaknesses (1.38) and threats (1.169). Key strengths identified include proximity to the city center of Rasht, the presence of migratory birds, and the availability of permanent water resources. The main challenges were industrial pollutants, the spread of invasive species (such as water hyacinth), and the absence of an integrated management plan. Based on the SWOT matrix results, an aggressive (SO) strategy—focusing on the development of ecotourism infrastructure, the establishment of nature-based camps, and enhanced local community engagement—is recommended as the optimal approach. This study highlights the critical need to integrate urban planning with ecological conservation in the management of Iran's urban wetlands.</p> <p style="text-align: justify;">تالاب&zwnj;&zwnj;های شهری به عنوان اکوسیستم&zwnj;های حساس، نقش کلیدی در تعدیل اثرات تغییرات اقلیمی و توسعه پایدار ایفا می&zwnj;کنند. تالاب عینک رشت، به عنوان بزرگ&zwnj;ترین تالاب شهری ایران، با چالش&zwnj;هایی نظیر آلودگی صنعتی، گونه&zwnj;&zwnj;های مهاجم و توسعه شهری غیراصولی مواجه است. این پژوهش با هدف سنجش ظرفیت اکوتوریسم این تالاب و ارائه راهبردهای مدیریتی پایدار انجام شد. در این مطالعه از پرسشنامه&zwnj;های میدانی (۳۴۷ نمونه) و تحلیل استراتژیک SWOT استفاده شد. عوامل داخلی (نقاط قوت و ضعف) و خارجی (فرصت&zwnj;ها و تهدیدها) با استفاده از نرم افزارهای SPSS و اکسل وزن&zwnj;دهی و اولویت&zwnj;بندی شدند. پایایی پرسشنامه&zwnj;ها با ضریب آلفای کرونباخ (۸۴/۰) تأیید شد. مجموع امتیازات وزنی نقاط قوت (۷۱۹/۱) و فرصت&zwnj;ها (۸۲۹/۱) نسبت به ضعف&zwnj;&zwnj;ها (۳۸/۱) و تهدیدها (۱۶۹/۱) برتری داشت. مهم&zwnj;ترین نقاط قوت شامل نزدیکی به مرکز شهر رشت، حضور پرندگان مهاجر و ذخیره&zwnj;گاه دائمی آب هستند. ورود آلاینده&zwnj;های صنعتی، رشد گونه&zwnj;&zwnj;های مهاجم (سنبل آبی) و نبود برنامه مدیریتی یکپارچه، اصلی&zwnj;ترین چالش&zwnj;ها شناسایی شدند. با توجه به نتایج ماتریس SWOT، راهبرد تهاجمی (SO) شامل توسعه زیرساخت&zwnj;های اکوتوریسم، ایجاد کمپ&zwnj;های طبیعت&zwnj;گردی و تقویت مشارکت جامعه محلی به عنوان راهکار بهینه پیشنهاد می&zwnj;شود. این مطالعه بر ضرورت ادغام برنامه&zwnj;ریزی شهری با حفاظت اکولوژیکی در تالاب&zwnj;های شهری ایران تأکید دارد.</p>

http://journal.eri.acecr.ir/fa/Article/Download/49919