مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری راهبرد توسعه 1735-2460 21 83 2025 12 9 Assessing the Allocation of Health Expenditures and Its Impact on Health System Performance Indicators ارزیابی نوع تخصیص مصارف سلامت بر بهبود شاخص های عملکرد در ایران 121 147 fa مهدی مرادی شیبانی تربیت مدرس بهرام سحابی دانشگاه تربیت مدرس سجاد فرجی دیزجی تربیت مدرس عزت الله عباسیان دانشگاه تهران 2024 11 7 <p>The health budget encompasses a wide range of expenditures collected from various financial sources and expend on the health system. Broadly categorized, the most important of these expenditures include prevention, treatment, education and research, and capital formation of health service&ndash;providing institutions. In addition to the importance of revenue collection methods, the allocation of the health budget is also highly imortant and directly affects the overall performance of the health system. The aim of this study is to explore ways of achieving a more efficient allocation of these resources in order to improve the level of health and the productivity of the health system. In this study, after extending the Baltagi health status framework and developing a new model, quarterly time-series data of the Iranian economy from 2001 to 2021 were applied. To assess health status, three main indicators were employed: life expectancy, crude mortality rate, and infant mortality rate. The results show that while health budget expenditures are highly imbalanced&mdash;about 85% being allocated to treatment&mdash;these expenditures, and particularly treatment expenditures, have a positive and improving effect on all three key health indicators. However, the relatively higher estimated coefficients for preventive expenditures highlight the superior priority of this category compared to treatment. Therefore, prevention expenditures are preferable to treatment expenditures, and increasing their share can contribute to improving health status and performance indicators. Moreover, among education and research expenditures and capital formation of health service&ndash;providing institutions, the latter demonstrates higher priority, as it positively affects both life expectancy and crude mortality rate.</p> <p>بودجه سلامت یا بهداشت و درمان طیف وسیعی از هزینه هایی است که از منابع مالی مختلف آن جمع آوری شده و در نظام سلامت مصرف می شود. در یک دسته بندی کلی مهمترین این مخارج شامل مخارج پیشگیری، درمان، آموزش و تحقیقات و تشکیل سرمایه موسسات فراهم کننده خدمات سلامت است. علاوه بر اهمیت شیوه جمع آوری منابع مالی، شیوه مصرف یا تخصیص بودجه سلامت نیز بسیار مهم بوده و بر عملکرد کلی نظام سلامت موثر است. هدف این مطالعه یافتن راهی در جهت تخصیص بهتر این منابع به منظور افزایش سطح سلامت و بهره&not;وری نظام سلامت است. در این پژوهش بعد از بسط وضعیت سلامت بالتاجی و استخراج مدل جدید، از داده های فصلی سری زمانی اقتصاد ایران برای سال های 1380 تا 1400 استفاده شده است. برای بررسی وضعیت سلامت سه شاخص اصلی امید به زندگی، نرخ مرگ و میرخام و نرخ مرگ و میر نوزادان به کار رفته است. نتایج حاکی از آنست که ضمن آنکه مخارج بودجه سلامت در وضعیت کاملا نامتوازن قرار داشته و حدود 85 درصد آن به مصارف درمانی می رسد، این مخارج و مخارج درمانی بر هر سه شاخص اصلی سلامت تاثیر مثبت و بهبود دهنده دارند. با این حال بالاتر بودن ضرایب تخمینی در مخارج پیشگیری ارجحیت بالاتر این بخش از بودجه سلامت را نسبت به مخارج درمانی نشان می دهد. بنابراین مخارج پیشگیری بر مخارج درمانی ارجحیت داشته و با افزایش این سهم می توان به بهبود وضعیت سلامت و شاخص های عملکرد آن کمک نمود. از سوی دیگر از میان مخارج آموزش و تحقیقات و تشکیل سرمایه موسسات فراهم کننده خدمات سلامت، تشکیل سرمایه موسسات فراهم کننده خدمات سلامت از آن جهت که بر دو شاخص امید به زندگی و نرخ مرگ و میر خام تاثیر مثبت دارد، دارای اولویت بالاتری در جهت تخصیص بودجه است.</p> http://rahbord-mag.ir/fa/Article/Download/52414