راهبردهای توسعه شرکتهای مدیریت صادرات (مطالعة موردی: استان خراسان رضوی)
محورهای موضوعی : انتقال فناوري و تجاريسازي پژوهش
1 - عضو هیات علمی دانشگاه امام باقر(ع)
2 - موسسه آموزش عالی مطهر
کلید واژه: توسعة صادرات, شرکت مدیریت صادرات, مدیریت راهبردی, واسطة صادراتی, SWOT.,
چکیده مقاله :
امروزه پیشرفتهاي اقتصادي و افزایش سطح رقابت در عرصة بینالملل، دستیابی به بازارها و حفظ آنها را به کاری دشوار و پیچیده بدل کرده است. بخش قابلتوجهی از بنگاههای کوچکومتوسط و فعالین تجاری بهدلیل تخصصی و پرهزینهبودن صادرات و عدم برخورداری از دانش لازم در این زمینه با مشکلات مختلفی در ورود به بازارهای جهانی مواجهند که بهرهگیری از ظرفیت واسطههای صادراتی، بهویژه شرکتهای مدیریت صادرات بهعنوان یک تجربة موفق جهانی میتواند ابزاری راهگشا و پایدار تلقی گردد. مطالعة حاضر از نوع توصیفی- پیمایشی است که به شیوة ترکیبی (کمیوکیفی) با هدف تدوین راهبردهای توسعه شرکتهای مدیریت صادرات انجام شده است. جامعه آماری پژوهش متشکل از 25 نفر از صاحبنظران و خبرگان حوزه صادرات استان خراسان رضوی است که به صورت نمونهگیری هدفمند انتخاب و متناظر با مصاحبه تخصصی تا حد اشباع نظری، نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدهای موضوع پژوهش شناسایی گردید. سپس با بهرهگیری از پرسشنامه و کمیسازی، مقادیر IFE و EFE محاسبه و موقعیت فعلی که حکایت از رویکرد تدافعی داشت تعیین و در پایان راهبردهای متناسب تدوین گردید که اهم آنها عبارت است از: تمرکز بر یک محصول خاص یا بازار هدف مشخص بجای کار بر روی همة محصولات و بازارها؛ برونسپاری برخی از فرایندهای صادرات به دیگر واسطههای صادراتی؛ استفاده از قابلیتهای فناوری اطلاعات برای نفوذ مؤثرتر در بازارهای هدف؛ استفاده بیشتر از متخصصین حوزه مدیریت صادرات؛ تأمین مالی از طریق جلب مشارکت سرمایهگذاران؛ تشکیل اتحاد راهبردی یا کنسرسیوم صادراتی با سایر شرکتها؛ تلاش در جهت معرفی توانمندیهای EMCها به صادرکنندگان به طرق مختلف.
significant portion of small and medium-sized enterprises and business operators face various challenges in entering global markets due to the specialized and costly nature of export activities, as well as the lack of necessary knowledge in this field. Therefore, export management companies should be regarded as pioneering and sustainable entities in this context. The present study is descriptive–survey in nature and was conducted using a mixed-methods approach (quantitative and qualitative) with the aim of developing strategies for export management companies. The statistical population of the study consisted of 25 experts in the field of export in Razavi Khorasan Province, who were selected through purposive sampling. Through expert interviews conducted until theoretical saturation was achieved, the strengths, weaknesses, opportunities, and threats related to the research subject were identified. Subsequently, using a questionnaire and quantitative analysis, the IFE and EFE values were calculated to determine the current strategic position, which indicated a defensive approach. Finally, appropriate strategies were formulated, the most important of which include focusing on a specific product or target market rather than covering all products and markets; outsourcing certain export processes to other export intermediaries; utilizing information technology capabilities to penetrate target markets more effectively; increasing the use of experts in the field of export management; securing financing through attracting investors; forming strategic alliances or export consortia with other companies; and making greater efforts to introduce the capabilities of export management companies to exporters through various channels.
1- رسولی، رضا، صالحی، علی، مدیریت راهبردی پیشرفته، تهران، دانشگاه پیامنور، چاپ اول، 1391.
2- حسنبیگی، ابراهیم، مدیریتراهبردی، تهران، انتشارات سمت و مرکز تحقیق وتوسعه علوم انسانی، 1394.
3- احمدوند، علیمحمد، متدولوژی یادگیری در تدوین استراتژی، فصلنامه دانش مدیریت دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، سال یازدهم، شماره 41 و 42، 1391.
4- امینی، محمدتقی، خباز باویل، صمد، تدوین استراتژی به روش چارچوب جامع تدوین استراتژی (مطالعة موردی: شرکت سهند خودرو تبریز)، نشریة مدیریت بازرگانی، دورة اول، شمارة 2، صص 32-17، 1388.
5- مشبکی، اصغر، خادمی، علیاکبر، نقش برنامههای توسعه صادرات بر ارتقای عملکرد صادرات بنگاهها، فصلنامه بهبود مدیریت، شماره 17، صص 141-104، 1391.
6- حنظلعیدانی، حمید، طراحی و تبیین الگوی توسعه صادرات در مناطق آزاد تجاری ایران، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره 83، صص 65-35، 1396.
7- حقیقی، محمد. بازرگانی بینالملل؛ نظریهها و کاربردها، تهران، دانشگاه تهران، چاپ بیستم، 1400.
8- دادخواه، سهیل، ارائه مدل آیندهنگاری شرکتی با تأکید بر شرکتهای مدیریت صادرات ایرانی، پایاننامه دکتری، آیندهپژوهی، دانشگاه بینالمللی امامخمینی، 1397.
9- قرهچه، منیژه، شمشیری، فیروز، مزایای استفاده از خدمات شرکتهای مدیریت صادرات در راهبردهای توسعه صادرات بنگاههای کوچکومتوسط، مطالعات مديريت راهبردی، شماره 4، صص 86-65، 1389.
10- نیکان، امیررضا، تبیین نقش شرکتهای مدیریت صادرات (EMC) تخصصی در توسعة صادرات تجهیزات آزمایشگاهی. ماهنامه دانشبنیان، شماره دهم، 1396.
11- خلیلی، حسن و همکاران، نقش عملکرد شرکتهای ارائهدهنده خدمات لجستیک در توسعة صادرات، فصلنامه مطالعات مدیریت و حسابداری، دوره 8، شماره 2، صص 129-121، 1401.
12- پورمیرزا، حمیدرضا و همکاران، توسعة الگوی ارزیابی آمادگی صادرات برای شرکتهای کوچک و متوسط ایران، چشمانداز مدیریت بازرگانی، شماره 41، صص 101-79، 1399.
13- شکرچیان، زهرا، تأثیر شرکتهای مدیریت صادرات بر صادرات شرکتهای کوچکومتوسط، پایاننامه کارشناسیارشد، مدیریت بازرگانی بینالملل، دانشگاه شهید بهشتی، 1399.
14- دادخواه، سهیل. زارعپور، زینب، شناسایی موانع توسعه شرکتهای مدیریت صادرات در ایران، جهاد دانشگاهی واحد هرمزگان، 1398.
15- راستینهجوان، جمیل، بررسی چالشهای شرکتهای مدیریت صادرات در غرب کشور، پایاننامه کارشناسیارشد، مدیریت بازرگانی بینالملل، دانشگاه ایلام، 1397.
16- مؤسسة مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، شرکتهای مدیریت صادرات، گزارش پشتیبان شماره 26 و 27، 1396.
17- Hunger, D., Wheelen, T. L, “Essentials of Strategic Management”, 4th Edition, Prentice Hall of India private Limited, New Delhi, 2007.
18- Desss, G. G., Lumpkin, G. T., Eisner, A. B, “Strategic Management”, McGraw Hill, International Edition, Fourth Edition, 2008.
19- Gençtürk, E. F., Kotabe, M, The effect of export assistance program usage on export performance: a contingency explanation. Journal of international marketing. 9(2). pp. 51-72, 2001.
20- Onkvisit, Sak and Shaw, John J ,International marketing: analysis and strategy (4 edition). London: Taylor & Francis, 2007.
21- Loane, S., McNaughton, R.B. and Bell, J.The internationalization of internetenabled entrepreneurial firms: evidence from Europe and North America. Canadian Journal of Administrative Sciences, 21(1), 96-79, 2004.
22- Howard, Donald G, "The Role of Export Management Companies in Global Marketing," Journal of Global marketing, 8(1), 110-95, 1994.
23- DeNoble, A.F., Castaldi, R.M. and Moliver, D.M. Export intermediaries: small businessperceptions of service and performance, Journal of Small Business Management, 27(2), 41-33, 1989.
24- Nor Shahrul Nazam Bin Muhsmad, N, Factors influencing expoer intermediaries' competitive strategies and performance: A conceptual paper. Journal of marketing development & competitiveness, 5(4), 53-145, 2011.
25- Uwannarat, P. The study of export intermediary performance determinates. Multinational Business Review, 24(2), 123-143, 2016.
26- Daniels, J., & Radebaugh, L. International Business. NJ: Prentice Hall, 2004.
27- Czinkota, M. R. & Ronkainen, I. A., International marketing, Cengage Learning, 2013.
28- Sharma, V.M.E-business-spawned EMCs:an overlooked aspect of the impact of e business proliferation on EMCs. International Journal of Electronic Marketing and Retailing, 2(3), 268-83, 2009.
29- Albaum, G. & Duerr, E.International marketing and export management, Pearson Education, 2008.
30- Tesfom, G. Lutz, C,“A classification of export marketing problems of small and medium sized manufacturing firms in developing countries”, International Journal of Emerging Markets Vol. 1. No. 3, pp. 281-262, 2016.
31- Kahiya, E, T., and Dean, D, l., Export Stages and Export Barriers: Revisiting Traditional Export Development. Thunderbird International Business Review, Vol. 58, No. 1, 2016.
32- Sharma, V.M.Enhancement of trust in the export management company supplier relationship through e-business.International Journal of Commerce, 23(1), 37-24, 2013.
33- Abelkoch, Jennifer, firm size and the choc of export mode” Graduate school of economic and sciences Gess, Discussion paper No 91, 2010.
34- Ahmed, Zafar U. Mohamad, Osman, Tan, Brian & Johnson, James P.,“International risk perception and mode of entry: a case study of Malaysian multinational firms”. Journal of Business Research 55, 813-8-5, 2002.