• معرفي نشريه

    نشريه پژوهش و فناوری محيط زيست، مجله ی علمي پژوهشكده محيط زيست جهاد دانشگاهي است. اين نشريه در ابتدا در سال 1383 با کسب مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و شورای نشریات جهاددانشگاهی با عنوان "محیط زیست" شروع به فعالیت نمود و سپس از سال 1395 با تغییر نام با عنوان "پژوهش و فناوری محیط زیست" به فعالیت خود ادامه می دهد و مقالات علمي در زمينه هاي مختلف محيط زيست را جهت پذیرش و انتشار مورد بررسی قرار می دهد. 

    صـاحب ‌امتیـاز: پژوهشکده محیط زیست جهاددانشگاهی

    شروع انتشار: 1395

    توالی انتشار: دوفصلنامه

    نوع انتشار: الکترونیکی

    میانگین مدت زمان داوری اولیه: 1 ماه

    نوع داوری: دوسویه ناشناس

    سامانه مشابهت یاب: دارد

    زبان نشریه: فارسی به همراه چکیده و واژه های کلیدی انگلیسی

    انواع مقالات قابل انتشار: مقاله ی پژوهشی، مروری

    نوع دسترسی: رایگان (تمام متن)

    هزینه داوری و پذیرش نهایی: ندارد

    ایمیل مجله:  journal.eri@gmail.com

    میانگین بازه زمانی بررسی اولیه مقالات دریافتی: کمتر از ده روز

    منشور اخلاق: این نشریه از قوانین COPE (کمیته اخلاق در انتشار) پیروی می کند.


    آخرین مقالات منتشر شده

    • دسترسی آزاد مقاله

      1 - الگوی پراکنش درختان و رقابت آشکوب‌ها در مراحل تحولی جنگل در توده‌های آمیخته گیلان
      مریم کاظم پور لارسری کامبیز طاهری آبکنار رضا اخوان حسن پوربابائی
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      الگوی مکانی و روابط متقابل میان درختان به‌طور خاص منعکس‌کننده مرگ‌و‌میر، ایجاد روشنه، استفاده از منابع و نیز تعیین کننده پویایی جوامع، توسعه زیر آشکوب، استقرار بذور، زنده مانی اولیه، رویش و رقابت است. در این بررسی سه قطعه نمونۀ یک هکتاری در سه مرحلۀ تحولی اولیه، بلوغ و چکیده کامل
      الگوی مکانی و روابط متقابل میان درختان به‌طور خاص منعکس‌کننده مرگ‌و‌میر، ایجاد روشنه، استفاده از منابع و نیز تعیین کننده پویایی جوامع، توسعه زیر آشکوب، استقرار بذور، زنده مانی اولیه، رویش و رقابت است. در این بررسی سه قطعه نمونۀ یک هکتاری در سه مرحلۀ تحولی اولیه، بلوغ و پوسیدگی در توده‌های آمیختۀ راش در پارسل شاهد طرح سیستان با هدف بررسی رقابت آشکوب‌های مختلف ارتفاعی در مراحل مختلف تحولی جنگل انتخاب و كليه درختان قطورتر از 5/7 سانتي¬متر به‌تفكيك گونه مورد اندازه‌گیری قطر برابرسینه، ارتفاع و تعیین مختصات دکارتی به‌روش فاصله- آزيموت قرار گرفتند. درختان هر قطعه نمونه با توجه به پراکنش در طبقات ارتفاعی به سه لایه آشکوب پایینی، میانی و بالایی تقسیمبندی و برای تعیین الگوي پراکنش، رقابت و اجتماع‌پذیری میان آن‌ها از توابع يك و دو متغيره K رايپلي استفاده شد. نتایج نشان داد که در مراحل مختلف تحولی، پراکنش درختان در آشکوب‌ها و در فواصل مختلف یکسان نیست. اجتماع‌پذیری مثبت درختان راش آشکوب‌های بالایی با پایین‌تر در مراحل اولیه و بلوغ و همچنین درختان راش آشکوب بالا با میانی در مرحله پوسیدگی، متأثر از سرشت سایه‌پسندی، محدودیت پراکنش بذور و نقش درختان بزرگتر به‌عنوان پرستار و پناهگاه درختان کوچکتر است. رقابت درختان راش آشکوب میانی با درختان ممرز آشکوب بالا برای دسترسی به حداکثر منابع در هر سه مرحله تحولی مشاهده شد. شناخت الگوها و وقایع طبیعی هدایت شده توسط طبیعت در طول زمان، لازمۀ اجرای عملیات جنگل‌شناسی هدفمند و متناسب با مراحل تحولی توده‌های جنگلی است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      2 - بررسی تراکم و تنوع گونه‌ای پرندگان تالاب بین المللی امیرکلایه طی دوره 10 ساله (1386-1395)، بر اساس سرشماری زمستانه
      هادی پورموسی شیخعلی کلایه سعید نادری
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      تالاب بین المللی امیرکلایه، یکی از زیستگاه های مهم زمستان گذرانی پرندگان است. در این مطالعه، تراکم و تنوع گونه ای پرندگان (آبزی، کنارآبزی و خشکی‌زی وابسته به تالاب) در این تالاب بر اساس داده های مربوط به سرشماری نیمه زمستانه پرندگان در یک دوره آماری 10 ساله مورد مطالعه چکیده کامل
      تالاب بین المللی امیرکلایه، یکی از زیستگاه های مهم زمستان گذرانی پرندگان است. در این مطالعه، تراکم و تنوع گونه ای پرندگان (آبزی، کنارآبزی و خشکی‌زی وابسته به تالاب) در این تالاب بر اساس داده های مربوط به سرشماری نیمه زمستانه پرندگان در یک دوره آماری 10 ساله مورد مطالعه و آنالیز قرار گرفته است. در طی این دوره ده ساله، 46 گونه پرنده با تعداد کل 334776 قطعه در این تالاب به ثبت رسیده است. در بین سال های مورد مطالعه، بیشترین تعداد پرنده در سال 1387 با تعداد 72188 قطعه و کمترین تعداد پرنده در سال 1394 با تعداد 1877 قطعه، شمارش شده است. از لحاظ کیفیت و مواد غذایی، این تالاب به همراه شالیزارهای اطراف آن، پناهگاه مناسبی برای تیره‌های مرغابی سانان و یلوه سانان است که به ترتیب با درصد فراوانی 86/64 و 06/50 درصد با توجه به رژیم غذایی شان، بیشترین فراوانی را در بین تیره¬های شناسایی شده دارا هستند. شاخص¬های تنوع زیستی، مقادیر نسبتاً بالا، اما با یک روند کاهشی و شاخص¬ یکنواختی گونه ای، روند نسبتاً ثابتی را در این بازه ده ساله در تالاب امیرکلایه نشان می دهند. با توجه به روند کاهشی شاخص های تنوع زیستی طی سال های اخیر در تالاب امیرکلایه، افزایش حفاظت اکولوژیک تالاب از طریق انجام طرح‌های مدیریتی مانند حفاظت ساختار زیستگاه، کنترل شکار غیرمجاز و نیز کنترل آلودگی ها، پیشنهاد می شود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      3 - بررسی ﮐﯿﻔﯿﺖ آب ﺳﺪﻫﺎي ﺷﺎﺧﺺ اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش¬های ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﯿﺮه
      هانیه میربلوکی بابک رازدار متین محافظت کار
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      اﻣﺮوزه اﻫﻤﯿﺖ آب، به‌عنوان عامل ﺣﯿﺎت و ﻣﺤﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار ﺑﯿﺶ از ﭘﯿﺶ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي حفاظت و مدیریت آن ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﮐﻨﺘﺮل ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺴﺖﻫﺎي آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ و اﻧﺪﮐﺲ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﻫﺪف اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ بررسی ﮐﯿﻔﯿﺖ آب در ﺳﺪﻫﺎي اﻧﺤﺮاﻓﯽ ﺷﺎﺧﺺ اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن بوده که ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از چکیده کامل
      اﻣﺮوزه اﻫﻤﯿﺖ آب، به‌عنوان عامل ﺣﯿﺎت و ﻣﺤﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار ﺑﯿﺶ از ﭘﯿﺶ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي حفاظت و مدیریت آن ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﮐﻨﺘﺮل ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺴﺖﻫﺎي آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ و اﻧﺪﮐﺲ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﻫﺪف اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ بررسی ﮐﯿﻔﯿﺖ آب در ﺳﺪﻫﺎي اﻧﺤﺮاﻓﯽ ﺷﺎﺧﺺ اﺳﺘﺎن ﮔﯿﻼن بوده که ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش های آﻧﺘﺮوﭘﯽ ﺷﺎﻧون و ﺗﺎﭘﺴﯿﺲ ﺑﻪ رﺗﺒﻪ‌ﺑﻨﺪي کیفیت آب ﺳﺪﻫﺎ اﻗﺪام ﺷﺪه است. ﺳﺪﻫﺎي ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺷﺎﻣﻞ پسیخان، ﺷﺎﺧﺰر، ﭘﻠﺮود و ﺗﺎرﯾﮏ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺷﺎخص های ﻣﻮرد اﻧﺪازه‌ﮔﯿﺮي ﻧﯿﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺪاﯾﺖ اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ (Ec)، pH، ﮐﻞ ﺟﺎﻣﺪات ﻣﺤﻠﻮل (TDS)، دﻣﺎ، ﺳﻮﻟﻔﺎت (SO4)، ﺑﯽﮐﺮﺑﻨﺎت (HCO3)، ﮐﻠﺮ (Cl)، ﮐﻠﺴﯿﻢ (Ca)، ﻣﻨﯿﺰﯾﻢ (Mg)، ﺳﺪﯾﻢ، ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ در آب (TSS)، اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺤﻠﻮل (DO)، اﮐﺴﯿﮋن ﻣﻮرد‌ﻧﯿﺎز واﮐﻨﺶ ﻫﺎي ﺑﯿﻮﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ (BOD5)، اﮐﺴﯿﮋن ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز واﮐﻨﺶ ﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ (COD) ﺑﻮد. ﻧﺘﺎﯾﺞ اﻧﺘﺮوﭘﯽ ﺷﺎﻧون ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ در ﺑﯿﻦ ﺷﺎخص ها، بیشترین وزن ﺷﺎﺧﺺ مربوط به ﻣﻮاد ﻣﻌﻠﻖ در آب (TSS) با مقدار 1973/0 و کمترین آن مربوط به pH با مقدار صفر می باشد. ﻧﺘﺎﯾﺞ آزﻣﻮن ﺗﺎﭘﺴﯿﺲ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس وزن های ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از اﻧﺘﺮوﭘﯽ و ﺷﺎخص های ﮐﯿﻔﯿﺖ آب، سد پسیخان رتبه اول، ﺳﺪ ﭘﻠﺮود رﺗﺒﻪ دوم، ﺳﺪ ﺷﺎﺧﺰر رﺗﺒﻪ سوم و ﺳﺪ ﺗﺎرﯾﮏ در رﺗﺒﻪ آﺧﺮ ﻗﺮار دارد. بر این اساس می توان با توجه به روش های انتخاب چند متغیره، به بررسی کیفیت آب در سدهای مختلف پرداخت. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      4 - بررسی تخریب کاربری اراضی جنگلی در اثر احداث سد با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای
      ماندانا عزیزی محمد پناهنده
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      شناسایی کاربری ها و تغییرات کاربری اراضی جهت بررسی و پایش مناطق حساس به منظور طرح ریزی و مدیریت پایدار سرزمین امری ضروری می باشد. هدف اصلی از این مطالعه بررسی تغییرات کاربری اراضی ناشی از احداث سد شفارود در عرصه جنگل های هیرکانی شمال کشور طی یک دوره 17 ساله با استفاده ا چکیده کامل
      شناسایی کاربری ها و تغییرات کاربری اراضی جهت بررسی و پایش مناطق حساس به منظور طرح ریزی و مدیریت پایدار سرزمین امری ضروری می باشد. هدف اصلی از این مطالعه بررسی تغییرات کاربری اراضی ناشی از احداث سد شفارود در عرصه جنگل های هیرکانی شمال کشور طی یک دوره 17 ساله با استفاده از تصاویر ماهواره لندست می باشد. براي این کار 3 تصویر ماهواره اي متعلق به سال هاي 2013،2000 و2017 استفاده شد و تصحیح‌هاي (هندسی و اتمسفري) بر روي تصاویر اعمال و با روش طبقه‌بندي حداکثر احتمال نقشه کاربري اراضی منطقه برای هر مقطع تهیه شد که به ترتیب داراي صحت کاربري و ضریب کاپاي بالاتر از 86‌% و 83/0 بودند. روش مقایسه پس از طبقه بندی برای پایش تغییرات کاربری اراضی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد بیش ترین پوشش اراضی حوزه شفارود در هر سه سال متعلق به طبقه جنگل و در رتبه بعدی طبقه مرتع می باشد. نتایج تحقیق کاهش مستمر کلاس جنگل از 63.05 درصد در مقطع نخست به ترتیب به مقادیر 57.27 و 57.22 برای سال‌های 2013 و 2017 کاهش یافته است که شواهد تأیید کننده این موضوع افزایش مستمر کلاس هاس صخره (8.15-9.10-10.45) و بدون پوشش (3.5- 4.47-5.08 درصد) می باشد. چالش های محیط-زیستی ساخت سد مورد بررسی تأکیدی دیگر بر اهمیت انجام مطالعات تخصصی مبتنی بر دانش اکولوژی و ارتقای نوع نگرش تصمیم گیران به جنگل به عنوان یک زیستگاه پیچیده و شکل گرفته در مقیاس زمانی طولانی‌مدت می باشد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      5 - مقایسه روش های طبقه بندی ماشین بردار پشتیبان و شبکه عصبی مصنوعی در تهیه ی نقشه کاربری اراضی (مطالعه موردی: پارک ملی بوجاق)
      مهسا عبدلی لاکتاسرائی مریم  حقیقی خمامی
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      پارک های ملی و پناهگاه های حیات‌وحش از مهم ترین سرمایه های اکولوژیکی به شمار می روند. ازاین‌رو اطلاع از تغییرات کمی و کیفی کاربری اراضی آن ها نقش اساسی در کیفیت مدیریت این مناطق دارد. الگوریتم های متنوعی برای طبقه¬بندی تصاویر ماهواره ای در سنجش‌ازدور توسعه‌یافته‌اند، ان چکیده کامل
      پارک های ملی و پناهگاه های حیات‌وحش از مهم ترین سرمایه های اکولوژیکی به شمار می روند. ازاین‌رو اطلاع از تغییرات کمی و کیفی کاربری اراضی آن ها نقش اساسی در کیفیت مدیریت این مناطق دارد. الگوریتم های متنوعی برای طبقه¬بندی تصاویر ماهواره ای در سنجش‌ازدور توسعه‌یافته‌اند، انتخاب الگوریتم مناسب طبقه بندی در دستیابی به نتایج صحیح نقش بسیار مهمی را ایفا می کند. در این تحقیق با مقایسه صحت طبقه بندی دو الگوریتم شبکه عصبی مصنوعی و ماشین بردار پشتیبان، الگوریتم دقیق‌تر تعیین و از آن برای بررسی روند تغییرات کاربری اراضی استفاده شد. تحقیق حاضر در پارک ملی بوجاق واقع در استان گیلان طی سال¬های 2000 تا 2017 با استفاده از تصاویر ماهواره‌ایETM+ و OLI لندست 7 و 8 انجام گرفت. نتایج نشان داد که الگوریتم ماشین بردار پشتیبان به ترتیب با دقت کل و ضریب کاپا، 42/86 و 83/0 برای سال 2000 و 65/90 و 88/0 برای سال 2017، در مقایسه با الگوریتم شبکه عصبی مصنوعی به ترتیب با دقت کل و ضریب کاپا، 71/83 و 80/0 برای سال 2000 و دقت کل و ضریب کاپا، 25/89 و 87/0 برای سال 2017، تصاویر ماهواره‌ای را بهتر طبقه بندی کرده است؛ بنابراین، از نقشه¬های کاربری اراضی حاصل از الگوریتم ماشین بردار پشتیبان جهت بررسی تغییرات کاربری استفاده شد. بررسی روند تغییرات کاربری اراضی با این روش مشخص کرد که در طی دوره بررسی‌ شده، مساحت کاربری های پیکره آبی، دریا، پوشش علفی و کشاورزی کاهش‌یافته است درحالی‌که کلاس کاربری های باتلاقی، درختی و بدون پوشش افزایش‌یافته است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      6 - تأثیر استفاده از پودر گیاه کامل شوید (Anethum graveolens) بر عملکرد، برخی فراسنجه های خونی و سیستم اسکلتی جوجه های گوشتی
      علی  ریعان محصصی حسن  درمانی کوهی رضا ناصری هرسینی حامد  کیومرثی هوشنگ دهقان زاده
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      به منظور بررسي اثرات سطوح مختلف پودر گیاه کامل شوید (Anethum graveolens) بر عملکرد، غلظت برخی فراسنجه های خون و ویژگی های استخوان درشت نی جوجه های گوشتی، از 200 قطعه جوجه یک روزه (راس 308) در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تیمار و پنج تکرار (10 قطعه در هر تکرار) استفاده چکیده کامل
      به منظور بررسي اثرات سطوح مختلف پودر گیاه کامل شوید (Anethum graveolens) بر عملکرد، غلظت برخی فراسنجه های خون و ویژگی های استخوان درشت نی جوجه های گوشتی، از 200 قطعه جوجه یک روزه (راس 308) در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تیمار و پنج تکرار (10 قطعه در هر تکرار) استفاده شد. جوجه ها به طور تصادفی در بین تیمارهای آزمایشی شامل سطوح صفر، 5/0، 0/1 و 0/2 درصد پودر گیاه کامل شوید توزیع شدند. در رابطه با میانگین خوراک مصرفی و افزایش وزن جوجه ها در کل دوره پرورش، تیمار یک درصد پودر شوید بالاترین و تیمار دو درصد پودر شوید ضعیف ترین عملکرد را نشان دادند و تیمارهای حاوی سطوح صفر و 5/0 درصد پودر شوید در حد واسط دو تیمار نخست قرار گرفتند (05/0P<). از نظر ضریب تبدیل خوراک، تنها تفاوت معنی دار مشاهده شده در بین تیمارها به افزایش مقدار این ضریب در جوجه¬های تیمار حاوی دو درصد پودر گیاه شوید در کل دوره پرورش معطوف بود (05/0P<). غلظت آنزیم آلکالین فسفاتاز سرم در دوره های ارزیابی (21 و 42 روزگی) در تیمار حاوی دو درصد پودر گیاه شوید افزایش معنی داری را در مقایسه با دیگر تیمارها نشان داد (05/0P<). غلظت عناصر کلسیم و فسفر سرم تحت تأثیر جیره های آزمایشی قرار نگرفت. وزن، طول، عرض و درصد خاکستر استخوان درشت نی تفاوت معنی داری را در بین تیمارهای آزمایشی نشان نداد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که استفاده از یک درصد پودر گیاه شوید در جیره جوجه های گوشتی ضمن بهبود عملکرد رشد، تأثیر نامطلوبی بر روند رشد و نمو سیستم اسکلتی جوجه¬ها ندارد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      7 - بررسی کارایی نانو‌کامپوزیت آهن (III) اکسید‌‌/ خاک اره در حذف COD از شیرابه لندفیل: بهینه‌سازی و بررسی ایزوترم جذب
      نیلوفر  عابدین زاده حمید شرفی نسب فریبا استوار
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      یکی از مشخصه‌های زباله‌های شهری، درصد بالای مواد آلي فسادپذیر است که با تولید میزان قابل‌توجهی شیرابه همراه است. شیرابه حاصل از زباله، اعم از زباله‌های تـازه، توده‌های کمپوست و یا محل دفن، دارای انواع مـواد آلی و معدنی بـه شکل معلق و محلول بـوده و همچنین ممکن است دارای چکیده کامل
      یکی از مشخصه‌های زباله‌های شهری، درصد بالای مواد آلي فسادپذیر است که با تولید میزان قابل‌توجهی شیرابه همراه است. شیرابه حاصل از زباله، اعم از زباله‌های تـازه، توده‌های کمپوست و یا محل دفن، دارای انواع مـواد آلی و معدنی بـه شکل معلق و محلول بـوده و همچنین ممکن است دارای انواع عوامل بیماری‌زا و ترکیبات فلزات سنگین نیز باشد. بنابراین شیرابه حاصله می‌تواند منجر بـه مشکلات محیط زیستی بسیاری شـود. هدف از این پژوهش، حذف COD شیرابه مراکز دفن زباله با استفاده از نانوکامپوزیت مغناطیسی زیستی آهنIII) ) اکسید/خاک اره است. ابتدا نانوکامپوزیت مغناطیسی Fe3O4/SD به روش رسوب‌دهی شیمیایی سنتز شد و بررسی ساختار و مورفولوژی نانوکامپوزیت سنتز شده، با تکنیک اسکن اشعه ایکس (XRD) و میکروسکوپ الکترونی روبشی میدانی (FE-SEM) انجام گرفت. سپس، اثر متغیرهای تأثیرگذار بر فرآیند جذبی شامل pH، زمان تماس، مقدار جاذب و دما بر حذف شاخص COD بررسی شد. نتایج پارامترهای تأثیرگذار نشان داد که بیشترین راندمان حذف COD در pH برابر 7، مقدار جاذب 4/0 گرم، زمان تماس 45 دقیقه و دمای 45 درجه سانتی‌گراد با راندمان حذف حدود 70 درصد مشاهده شده است. بررسی‌های ایزوترمی نیز نشان داد که فرآیند حذف از ایزوترم فروندلیچ تبعیت بیشتری کرده (9243/0 R2=) و ناهمگن بودن و چند لایه بودن فرآیند جذب تایید شد. در‌نهایت، نتایج نشان داد که تصفیه بار آلی شیرابه مراکز لندفیل با استفاده از فرآیند جذبی نانوکامپوزیت مغناطیسی آهنIII)) اکسید/خاک اره امکان‌پذیر بوده و میتوان به عنوان روشی کارآمد در تصفیه شیرابه مراکز لندفیل و کارخانجات کمپوست بکار برد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      8 - ارزیابی پتانسیل آلایندگی درخلیج گرگان با استفاده از مدل تحلیلیSWOT و ارائه ی راهکارهای قابل¬قبول
      نیلوفر نوروزی
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      خلیج گرگان در استان گلستان از مناطق مهم زیستی و شیلاتی می باشد؛ در حالی که در سالیان اخیر به شدت آلوده شده است؛ بنابراین در مطالعه حاضر مهم ترین عوامل آلاینده، با استفاده از مدل SWOT مورد بررسی قرار گرفتند. برای این منظور نقاط ضعف، قوت، تهدید و فرصت در اکوسیستم شناسایی چکیده کامل
      خلیج گرگان در استان گلستان از مناطق مهم زیستی و شیلاتی می باشد؛ در حالی که در سالیان اخیر به شدت آلوده شده است؛ بنابراین در مطالعه حاضر مهم ترین عوامل آلاینده، با استفاده از مدل SWOT مورد بررسی قرار گرفتند. برای این منظور نقاط ضعف، قوت، تهدید و فرصت در اکوسیستم شناسایی شده و توسط 10 تن از محققین علوم اکولوژی و هیدرولوژی مورد بررسی و امتیازدهی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده شامل ارقام 4/2 در مورد عوامل خارجی و 89/1 در مورد عوامل داخلی بوده است. بر این اساس، هر دو مقدار در محدوده راهبردهای تدافعی قرار می گیرند. راهبردهای تدافعی برای بهبود شرایط اکوسیستم، ضعف ها و تهدیدهای موجود را کنترل می کنند. مهم ترین عوامل فشار بر اکوسیستم نیز، بسته بودن کانال های اصلی دریا به خلیج، ورود آلاینده های مختلف به اکوسیستم و فیزیوگرافی ضعیف خلیج گرگان تعیین شدند. با توجه به اهمیت منابع آب سطحی از نظر تولید مواد غذایی مورد نیاز جامعه، لازم است مدیریت آگاهانه ای را بر آن ها، در راستای توسعه پایدار اعمال نمود تا علاوه بر حفاظت منابع آبی، محیطی مناسب جهت زیست انواع آبزیان فراهم شود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      9 - اکوتوریسم به عنوان مکانیسمی جهت نیل به اقتصاد سبز در ایران
      فروغ  شادمان لاهیجی مریم جعفری گلویک
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      اکوتوریسم یا بوم گردشگری به دنبال به حداقل رساندن تأثیر ایجاد شده توسط توریسم بر محیط زیست می باشد. اقتصاد سبز به عنوان یک سیستم اقتصادی مبتنی بر رفاه انسان و برابری اجتماعی است که به‌دنبال کاهش قابل ملاحظه مخاطرات محیط زیستی است. مطالعه حاضر به بررسی یکی از پتانسیل های چکیده کامل
      اکوتوریسم یا بوم گردشگری به دنبال به حداقل رساندن تأثیر ایجاد شده توسط توریسم بر محیط زیست می باشد. اقتصاد سبز به عنوان یک سیستم اقتصادی مبتنی بر رفاه انسان و برابری اجتماعی است که به‌دنبال کاهش قابل ملاحظه مخاطرات محیط زیستی است. مطالعه حاضر به بررسی یکی از پتانسیل های تخصصی توریسم در کشور- اکوتوریسم- جهت بکارگیری اصول این مدل توسعه ای می‌پردازد. اکوتوریسم با مدیریت طبیعی به یک منطقه توریستی می¬تواند بدون اقدامات مخرب و استثماری در طبیعت، شغل ایجاد کرده که در آینده نیز برای منطقه سودمند است. همچنین، اکوتوریسم به عنوان یک پتانسیل بالقوه ضمن ارتقاء سطح آگاهی از محیط¬زیست و تامین منافع و توانمندسازی مالی مردم محلی می تواند جامعه را در حرکت گسترده به سمت اقتصادسبز یاری نماید. لذا، مطالعه حاضر، علاوه بر بررسی پیشینه ملی و بین‌المللی موجود، با استفاده از تجزیه و تحلیل SWOT به شناسایی فرصت‌های و تهدیدهای عوامل خارجی و نقاط قوت و ضعف عوامل داخلی جهت توسعه اکوتوریسم به عنوان نیروی محرکه اقتصاد سبز در کشور می پردازد. نتایج حاکی از نیاز به بهره گیری از فرصت‌هایی مانند جلب همکاری های منطقه ای، بین المللی و سرمایه گذاری خارجی با بهره‌گیری اصولی از تنوع زیستی و موقعیت جغرافیایی موجود در کشور در کنار مشارکت جامعه محلی در تصمیم گیری، اشتغال زایی و کسب درآمد می باشد. بنابراین، علاوه بر نقشی که رونق بوم گردشگری در توسعه اقتصادسبز بازی می کند، سهم قابل توجهی نیز در تولید ناخالص داخلی و درآمد ارزی کشور ایفا خواهد نمود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      10 - مدل‌سازی پراکنش آلاینده های نیروگاه نکا با چشم انداز دستیابی به معیارهای طراحی اکوپارک صنعتی
      حنظله شعبانی عبدالرضا کرباسی ناصر  مهردادی
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      در طراحی پارک های صنعتی اکولوژیک سعی بر آن است خود پالایندگی سیستم به‌وسیله مکانیزم های تعریف شده به حداکثر برسد تا نخست آلودگی های تولید شده توسط صنایع کاهش یابد و همچنین تولیدات فرعی حاصل از فرآیندهای صنعتی مورد استفاده مجدد قرار گیرد. با توجه به آسیب پذیری بالای بخش چکیده کامل
      در طراحی پارک های صنعتی اکولوژیک سعی بر آن است خود پالایندگی سیستم به‌وسیله مکانیزم های تعریف شده به حداکثر برسد تا نخست آلودگی های تولید شده توسط صنایع کاهش یابد و همچنین تولیدات فرعی حاصل از فرآیندهای صنعتی مورد استفاده مجدد قرار گیرد. با توجه به آسیب پذیری بالای بخش ساحلی، تنوع گونه ای و توالی سریع در منطقه، بهره گیری از شیوه¬های محیط¬زیستی در محیط اطراف نیروگاه شهید سلیمی (نکاء) امری اجتناب‌ناپذیر است. هدف از انجام این پژوهش محاسبه و مدل‌سازی پراکنش آلاینده‌های SO2, NOx است تا به‌صورت فصلی و سالیانه با استفاده از نرم¬افزار ADMS در غالب لایه¬های GIS نمایش داده ¬شود و محاسبه دبی جرمی SO2 و NOx برحسب gr/sec و همچنین آنالیز دود خروجی دودکش نیروگاه به تفکیک سوخت مصرفی در فصول سرد و گرم سال است تا به معیارهای طراحی اکوپارک صنعتی در محدوده مورد مطالعه دست یافت. نتایج نشان داد که در نیروگاه نکا میانگین غلظت گاز NOx در واحد بخار μg/m3 304 و در واحد سیکل ترکیبی μg/m3 75/77 و همچنین میانگین SO2 در واحد بخار μg/m3 25/267 در طول سال است که هیچکدام از استانداردهای WHO و استانداردهای هوای پاک اروپایی را رعایت نمی¬کند. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      11 - بررسی تأثیر عملکرد نگهداری و تعمیرات بر شاخص¬های HSE (مطالعه موردی: گروه صنعتی چاپ ایران زمین)
      احسان مقدم زهرا عابدی رضا غلام نیا
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      پژوهش حاضر با هدف تأثیر عملکرد نگهداری و تعمیرات بر شاخص های HSE در گروه صنعتی چاپ ایران زمین صورت گرفته -است. بنابراين در ابتدا ابعاد و گویه های عملکرد تعمیر و نگهداری و HSE شناسائي شده و سپس روابط بين متغيرهاي شناسائي شده ارائه شده است. براي گردآوري داده‌هاي مربوط به چکیده کامل
      پژوهش حاضر با هدف تأثیر عملکرد نگهداری و تعمیرات بر شاخص های HSE در گروه صنعتی چاپ ایران زمین صورت گرفته -است. بنابراين در ابتدا ابعاد و گویه های عملکرد تعمیر و نگهداری و HSE شناسائي شده و سپس روابط بين متغيرهاي شناسائي شده ارائه شده است. براي گردآوري داده‌هاي مربوط به سنجش متغيرهاي تحقيق از یک پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است، که در مجموع شامل 2 سازه، 10 بعد و 54 سوال است. براي بررسي روايي پرسشنامه از روش اعتبار محتوا و روایی سازه استفاده شده است. براي محاسبه پايايي از ضريب آلفاي كرونباخ استفاده شد و پايائي برابر 861/0 به‌دست آمد که پایایی پرسشنامه بسيار مطلوب ارزيابي شده است. جامعه آماري اين تحقيق شامل کارکنان و کارشناسان گروه صنعتی چاپ ایران زمین است. پس از اطمينان از روائي و پايائي مقياس‌هاي طراحي شده براساس محاسبات انجام شده، پرسشنامه‌ها در نمونه‌اي به حجم 108 نفر توزيع شد. براي تجزيه و تحليل داده‌هاي گردآوري شده و تعيين روابط بين متغيرها نيز از مدل معادلات ساختاری بهره گرفته شده است. همچنين تجزيه و تحليل داده‌هاي به‌دست آمده با استفاده از نرم‌افزار آماري SPSS و لیزرل صورت گرفته است. طبق تجزیه و تحلیل‌های صورت گرفته عملکرد تعمیر و نگهداری بر سازه و ابعاد ایمنی، بهداشت و محیط زیست در گروه صنعتی چاپ ایران زمین تأثیر معنادار دارد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      12 - ارزیابی ریسک بهداشت، ایمنی و محیط زیست در صنعت خودروسازی براساس روش FTA و FMEA
      نرگس  صیامیان کامران نصیراحمدی راضیه  احسانی امرئی
      شماره 8 , دوره 5 , پاییز-زمستان 1399
      صنعت خودروسازی به علت گستردگی فراوان، حجم عظیم سرمایه، مخاطرات فراگیر و تعداد افراد زیادی که در این صنعت در حال فعالیت هستند همواره کانون توجه متخصصان و دست‌اندرکاران ایمنی و محیط زیست بوده و تلاش‌های گسترده‌ای در راستای ایمنی بیشتر این صنعت در جهان صورت می‌گیرد. هدف او چکیده کامل
      صنعت خودروسازی به علت گستردگی فراوان، حجم عظیم سرمایه، مخاطرات فراگیر و تعداد افراد زیادی که در این صنعت در حال فعالیت هستند همواره کانون توجه متخصصان و دست‌اندرکاران ایمنی و محیط زیست بوده و تلاش‌های گسترده‌ای در راستای ایمنی بیشتر این صنعت در جهان صورت می‌گیرد. هدف اولیه بررسی ریسک، ارزیابی پتانسیل‌های ریسک یک پروژه و اثرات احتمالی آن بر پارامترهای محیط زیست و سلامت انسان است. این دیدگاه می‌تواند در فرآیندهای طراحی، ساخت، اجرا و نگهداری از طرح‌های توسعه با حداقل خطرات احتمالی و بالاترین ایمنی مورد توجه مدیران و برنامه‌ریزان امر قرار گیرد. در مطالعه حاضر پس از انجام مطالعات كتابخانه‌اي و مطالعات اوليه، با جمع‌آوري اطلاعات از شركت‌هاي صنعت خودروسازی در خصـوص علـل حـوادث صورت گرفته به تحليل آن‌ها پرداختيم. سپس با استفاده از روش FTA و FMEA به ريشه‌يابي انواع حوادث پرداخته شده اسـت. در این مطالعه نتایج نشان می‌دهد که در ارزیابی اولیه ریسک، بالاترین عدد ریسک مربوط به ریسک آتش‌سوزی است و همچنین کمترین عدد ریسک مربوط به گرد و غبار، گرد و غبار پشم شيشه و پرتاب اجسام است. جزييات مقاله
    پربازدیدترین مقالات

    • دسترسی آزاد مقاله

      1 - تعیین رابطه کدورت آب (NTU) و کل مواد معلق (TSS) در آبیاری قطره‌ای
      فرهاد میرزایی زینب سجودی
      شماره 6 , دوره 4 , پاییز-زمستان 1398
      صافی¬های شنی از مخازن پر از شن و ماسه با دانه¬بندی¬های مشخص و با ضخامت معینی از لایه¬های شن و ماسه تشکیل می‌شوند که تحت فشار کار می¬کنند و در سیستم کنترل مرکز‌ی بعد از سیکلون و قبل از فیلتر توری یا دیسکی قرار می‌گیرند. هدف از این تحقیق تعیین رابطه بین کدورت آب و کل مواد چکیده کامل
      صافی¬های شنی از مخازن پر از شن و ماسه با دانه¬بندی¬های مشخص و با ضخامت معینی از لایه¬های شن و ماسه تشکیل می‌شوند که تحت فشار کار می¬کنند و در سیستم کنترل مرکز‌ی بعد از سیکلون و قبل از فیلتر توری یا دیسکی قرار می‌گیرند. هدف از این تحقیق تعیین رابطه بین کدورت آب و کل مواد معلق در آب است. برای تعیین کدورت با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر نمونه‌ها مورد آزمایش قرار گرفتند و درصد عبور نور از هر نمونه بصورت جداگانه بدست آمد. همچنین آزمون تعیین کل مواد معلق نیز انجام گرفت. نتایج این آزمایش نشان داد که یک معادله درجه دوم بین درصد عبور نور و کل مواد معلق جامد وجود دارد که این معادله از نمودار شکل 3 که همبستگی بیشتری بین داده‌ها دارد به‌عنوان معادله اصلی معرفی می‌شود. همان‌طور که مشاهده می‌شود در طول موج 450 نانومتر بین کدورت و درصد عبور نور همبستگی بیشتری داشته و خطای کمتری وجود دارد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      2 - ارزیابی و تحلیل اثرات محیط‌زیستی خیابان‌های شهری با استفاده از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره، مطالعه موردی: خیابان 58 متری اراک
      مریم حسینخانی امیر انصاری امیر هدایتی آقمشهدی
      شماره 6 , دوره 4 , پاییز-زمستان 1398
      هدف از این تحقیق ارزیابی و برنامه ریزی خیابان های شهری شهر اراک است. در این پژوهش ارزیابی اثرات محیط زیستی با استفاده از سه روش ماتریس سریع، تاپسیس فازی و ANP که هر دو از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره هستند انجام شد. فرآیند طی شده شامل: تعیین شاخص‌ها (با استفاده از مطالع چکیده کامل
      هدف از این تحقیق ارزیابی و برنامه ریزی خیابان های شهری شهر اراک است. در این پژوهش ارزیابی اثرات محیط زیستی با استفاده از سه روش ماتریس سریع، تاپسیس فازی و ANP که هر دو از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره هستند انجام شد. فرآیند طی شده شامل: تعیین شاخص‌ها (با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای)، تعیین محدوده، معرفی گزینه ها، مطالعات وضعیت پایه محیط زیست، تعیین و پیش بینی اثرات، ارزیابی اثرات با سه روش یاد شده و تهیه گزارش است. در ادامه وضعیت موجود عوامل محیط زیست بررسی شد. سپس به‌وسیله چک لیست مهمترین عواملی که در صورت احداث خیابان 58 متری تحت تأثیر قرار می گیرند، شناسایی شدند و به‌عنوان معیار در ارزیابی اثرات خیابان انتخاب شدند. سپس با استفاده از سه روش ارزیابی سریع، تاپسیس فازی و ANP، به طور جداگانه ارزیابی اثرات محیط زیست انجام شد. در روش ماتریس سریع با توجه به اینکه تعداد اثرات منفی بیشتر از اثرات مثبت بود به اجرای پروژه رأی منفی داده شد. هر دو روش تاپسیس فازی و ANP، گزینه عدم اجرا بیشترین وزن و اولویت را به خود اختصاص داده است. اما در این میان روش ANP به دلیل توانایی در ایجاد یک شبکه با روابط متقابل بین معیارها و گزینه‌ها را در سطوح و جهات مختلف به عنوان روش مناسب برای ارزیابی اثرات محیط زیستی پروژه های مختلف معرفی شد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      3 - بررسی حذف رنگ کنگورد از پساب های صنعتی با استفاده از روش جذب سطحی
      محدثه توکلی نیلوفر  عابدین زاده
      شماره 6 , دوره 4 , پاییز-زمستان 1398
      امروزه، حذف رنگ‌های مختلف از پسابهای صنعتی به دغدغه‌ای مهم تبدیل شده است. رنگ‌های مصنوعی مورد استفاده در صنایعی مانند نساجی، موادی آلی با ساختاری پیچیده، سمی و جهش‌زا هستند. کنگورد نیز، رنگی اسیدی است که یک منبع آلودگی پرخطر به حساب می‌آید و زندگی انسان و سایر جانداران چکیده کامل
      امروزه، حذف رنگ‌های مختلف از پسابهای صنعتی به دغدغه‌ای مهم تبدیل شده است. رنگ‌های مصنوعی مورد استفاده در صنایعی مانند نساجی، موادی آلی با ساختاری پیچیده، سمی و جهش‌زا هستند. کنگورد نیز، رنگی اسیدی است که یک منبع آلودگی پرخطر به حساب می‌آید و زندگی انسان و سایر جانداران زمین را مورد تهدید قرار می‌دهد. روش‌های مختلفی مانند فرآیندهای الکتروشیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی به منظور حذف رنگینه آلی کنگورد از نمونه‌های آبی وجود دارد. جذب سطحی، یکی از مؤثرترین روش‌های مدرن تصفیه پساب‌های صنعتی می‌باشد که فرآیندی نسبتاً ساده و ارزان بوده و محصولات غیرسمی و کم‌خطر ایجاد می‌کند. هدف از این پژوهش، لزوم حذف رنگینه کنگورد از محلول‌های آبی و مروری بر پژوهش‌های انجام گرفته برای حذف آن است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      4 - ارزیابی فنی و زیست محیطی تولید بیوگاز از بقایای کشاورزی (کلش برنج)
      مهسا خدابخشی پور محسن محمدی گلنگش محسن خدابخشی پور
      شماره 6 , دوره 4 , پاییز-زمستان 1398
      انرژی مصرفی در جهان به سرعت در حال افزایش است و انتظار می‌رود که منابع انرژی غیرقابل تجدید در آینده به پایان برسد. بنابراین، روش‌های نوین تولید انرژی در سراسر جهان متداول شده است. بیوگاز یکی از انرژیهای جدید و پاک است که از تخمیر بی‌هوازی زیست توده تولید می‌شود. استان چکیده کامل
      انرژی مصرفی در جهان به سرعت در حال افزایش است و انتظار می‌رود که منابع انرژی غیرقابل تجدید در آینده به پایان برسد. بنابراین، روش‌های نوین تولید انرژی در سراسر جهان متداول شده است. بیوگاز یکی از انرژیهای جدید و پاک است که از تخمیر بی‌هوازی زیست توده تولید می‌شود. استان گیلان با 238000 هکتار سطح زیر کشت برنج، پتانسیل قابل ملاحظهای برای تولید بیوگاز از بقایای آلی را دارا می‌باشد. بر این اساس این تحقیق به منظور بررسی تولید بیوگاز از ترکیب کاه و کلش برنج و فضولات دامی به ترتیب با نسبت‌های (100-0)، (95-5)، (90-10)، (85-15)، (80-20) در سه تکرار انجام شد. آزمایش در دمای مزوفیلیک با روش هضم بیهوازی درون بطری‌های 5/1 لیتری اجرا شد. ارزیابی اقتصادی و زیست محیطی بهمنظور جایگزینی بیوگاز تولیدی در این فرایند با سوخت فسیلی در روستای پونل استان گیلان انجام شد. نتایج نشان داد نسبت 10 درصد کلش بیشترین راندمان تولید بیوگاز را داشته و با جایگزینی بیوگاز 21 درصد در مصرف سوخت فسیلی صرفهجویی خواهد شد. همچنین از انتشار مقدار 14/328 کیلوگرم گاز CO2 در سال به اتمسفر جلوگیری خواهد شد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      5 - مقایسه کارایی پلی‌فریک سولفات با منعقدکننده‌های متداول جهت حذف کدورت و کربن آلی آب‌های سطحی
      شماره 2 , دوره 2 , بهار-تابستان 1396
      انعقاد و لخته‌سازی يکي از مهمترين و کاربردی ترین روش‌هاي تصفيه آب و فاضلاب مي‌باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسي کارايي منعقد‌کننده‌هاي سولفات آلومينيوم، کلرور فريک، پلي آلومينيوم و پلي فريک سولفات در حذف کدورت از آب آشاميدني صورت پذيرفت. در فرايند انعقاد- لخته‌سازي ته نشين چکیده کامل
      انعقاد و لخته‌سازی يکي از مهمترين و کاربردی ترین روش‌هاي تصفيه آب و فاضلاب مي‌باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسي کارايي منعقد‌کننده‌هاي سولفات آلومينيوم، کلرور فريک، پلي آلومينيوم و پلي فريک سولفات در حذف کدورت از آب آشاميدني صورت پذيرفت. در فرايند انعقاد- لخته‌سازي ته نشيني، بوسیله آزمایش جار مورد بررسي و مقايسه قرار گرفته است. در اين پژوهش بررسي و مطالعه تأثير ماده منعقد‌كننده پلي‌فريك سولفات بر حذف كدورت آب (بالا-پايين) و حذف كل كربن آلي موجود در آب (TOC) بوده است. برای اين منظور آب شهر تهران براي مطالعه موردي انتخاب شد. قسمت عمده کدورت در آبهای سطحی از فرسایش مواد کلوئیدی نظیر خاک رس، لای خرده سنگها و اکسیدهای فلزی از خاک حاصل می‌باشد. رشته‌های گیاهی و میکروارگانیسم‌ها نیز در افزایش کدورت نقش دارند‌. گند‌زدایی آبهای کدر به علت خواص جذبی برخی از کلوئیدها و نیز با توجه به این‌که جامدات ممکن است سبب حفاظت از میکروارگانیسم‌ها در برابر مواد گند زدا شوند عملی مشکل به شمار میرود TOC . مقدار کل کربن آلی را به ما نشان می‌دهد. بنابراین شاخص بسیار خوبی برای تخمین مواد آلی می‌باشد. براساس نتايج بدست آمده اين ماده در مقايسه با ديگر منعقد کنندهاي مورد آزمايش، داراي عملکرد بهتري از نظر راندمان حذف کدورت، درصد حذف کربن آلي داشته و در محدوده وسيعتري ازpH عمکرد مناسب دارد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      6 - مروري بر ارزیابی و مديريت ریسک اکولوژیک گیاهان مهاجم
      ساجده مدنی مکرم  روانبخش سنگجویی مریم پناهنده
      شماره 2 , دوره 2 , بهار-تابستان 1396
      امروزه با توجه به افزایش فعالیت هاي بشر، تاثیرات مخرب آن بر محیط زیست به منطقه خاصی از جهان محدود نمی شود. از جمله این تاثیرگذاري هاي ویرانگر ورود گونه هاي گیاهی غیربومی به نقاط مختلف جهان بوده است که در طول 200 سال اخیر با گسترش کشاورزي، افزایش مبادله‌هاي کالا، افزایش چکیده کامل
      امروزه با توجه به افزایش فعالیت هاي بشر، تاثیرات مخرب آن بر محیط زیست به منطقه خاصی از جهان محدود نمی شود. از جمله این تاثیرگذاري هاي ویرانگر ورود گونه هاي گیاهی غیربومی به نقاط مختلف جهان بوده است که در طول 200 سال اخیر با گسترش کشاورزي، افزایش مبادله‌هاي کالا، افزایش فعالیت هاي بشر و همچنین ویرانگري روزافزون محیط زیست، روند افزایشی داشته است. گرچه تنها شمار محدودي از گونه هاي غیربومی می‌توانند به گونه مهاجم تبدیل شوند ولی تاثیرات منفی این گونه ها بر جامعه هاي طبیعی و زراعی، سلامت انسان و دام و تغییر ویژگی هاي اکوسیستم چنان زیاد است که روند تحقیقات در این رابطه پیوسته در حال گسترش است. يکی از این آسیب ها که بویژه در سال های اخیر مورد توجه بسیاری قرار گرفته است، مسئله ورود گونه‌های گياهي غیربومی (مهاجم) به اکوسیستم‌های طبیعی می باشد، البته تمام گونه‌های غیربومی زیان‌بار نیستند. گاهی گونه‌های غیربومی به خوبی جذب اکوسیستم شده و موقعیتی مثل گونه‌های بومی پیدا می‌کنند. اما گونه هاي مهاجم گونه هايي هستند كه بومي اكوسيستم نيستند و ورود آنها باعث وارد آمدن ضررهاي اقتصادي، محيط زيستي و يا ضررهاي مربوط به سلامت انسان مي شود. در این مطالعه به ارزیابی ریسک اکولوژیک گیاهان مهاجم پرداخته و راهكارهاي مناسب براي كنترل ورود و كاهش ريسك ارائه خواهد شد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      7 - کاربست مدل دراستیک در بررسی روند توسعه صنعتی دشت ساری با تاثیر بر آلودگی زیست محیطی
      محمد رحمانی طاهره آذری
      شماره 6 , دوره 4 , پاییز-زمستان 1398
      در ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی به منظور پاسخگویی به نیازهای مردم بایستی به عوامل و فاکتورهای موثر در حفاظت، مدیریت و توسعه پایدار آبخوان‌ها و منابع آبی موجود در یک دشت توجه گردد. لذا بررسی پتانسیل آسیب‌پذیری آبخوان جهت مکان‌یابی شهرک‌های جدید صنعتی لازم و ضروری می باشد. د چکیده کامل
      در ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی به منظور پاسخگویی به نیازهای مردم بایستی به عوامل و فاکتورهای موثر در حفاظت، مدیریت و توسعه پایدار آبخوان‌ها و منابع آبی موجود در یک دشت توجه گردد. لذا بررسی پتانسیل آسیب‌پذیری آبخوان جهت مکان‌یابی شهرک‌های جدید صنعتی لازم و ضروری می باشد. در این تحقیق، جهت ارزیابی عوامل هیدروژئولوژیکی اثرگذار در مکان‌یابی شهرک‌های صنعتی در دشت ساری به عنوان مطالعه موردی، نقشه خطرپذیری دشت با استفاده از مدل دراستیک تهیه گردید. نتایج حاصل از مدل دراستیک نشان داد که آسیب‌پذیری آبخوان دشت ساری در سه گروه آسیب‌پذیری بالا (49/10 درصد)، بسیار بالا (66/56 درصد) و بسیار بسیار بالا (85/32 درصد) قرار می گیرد. تحلیل حساسیت به دو روش تک پارامتری و حذف پارامتر مشخص می‌نماید که عامل عمق آب زیرزمینی بیشترین حساسیت را در شاخص آسیب‌پذیری دراستیک ایجاد می‌کند. آبخوان دشت ساری به دلیل عمق کم آب زیرزمینی به شدت تحت تأثیر آلاینده‌های حاصل از کشاورزی و فعالیت شهرک‌های صنعتی قرار می‌گیرد لذا منطقه مورد مطالعه براساس نقشه نهایی خطرپذیری، پتانسیل آسیب‌پذیری شدید آبخوان و میزان آلودگی موجود در آن، جهت ایجاد شهرک‌های جدید صنعتی از موقعیت مناسبی برخوردار نمی‌باشد. همچنین در صورت عدم رعایت ملاحظات زیست محیطی توسط کشاورزان و واحدهای صنعتی موجود در دشت، خسارات جبران ناپذیری به آبخوان وارد می شود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      8 - بررسی توانایی تخریب و حذف رنگزاهای مختلف با استفاده از نانوذرات کلوئیدی نقره
      محدثه توکلی فریبا استوار
      شماره 4 , دوره 3 , بهار-تابستان 1397
      رنگ‌ها، يكي از مهم‌ترين گروه‌های آلاينده آب می‌باشند و تنها يك بار ورود آن‌ها به آب می تواند كيفيت آب را به طور چشمگيري كاهش دهد. ضمن این كه به سبب منشاء سنتزي و حضور مولكول‌هاي پيچيده در ساختار رنگ‌ها، فرآيند تصفيه در بعضی مواقع با مشكلاتي نیز، همراه می‌باشد. نانوذرات چکیده کامل
      رنگ‌ها، يكي از مهم‌ترين گروه‌های آلاينده آب می‌باشند و تنها يك بار ورود آن‌ها به آب می تواند كيفيت آب را به طور چشمگيري كاهش دهد. ضمن این كه به سبب منشاء سنتزي و حضور مولكول‌هاي پيچيده در ساختار رنگ‌ها، فرآيند تصفيه در بعضی مواقع با مشكلاتي نیز، همراه می‌باشد. نانوذرات كلوئيدي فلزات نقش مهمي در تكنولوژي به خصوص در ساخت شيشه و سراميك ايفا مي‌كنند و به عنوان روش مناسبی جهت تصفیه آلاینده های موجود در آب و فاضلاب استفاده می شوند. در این مطالعه، از روش احیای شیمیایی به منظور سنتز نانو‌ذرات نقره کلوئیدی استفاده گردید. سپس به منظور بررسی کارایی نانوذرات نقره سنتزی، چندین محلول رنگینه و رنگزای گوگردی، آزو، راکتیو، کاتیونی و آنیونی تهیه شد و از ماده سنتزی در جهت تخریب رنگ‌های متفاوتی استفاده گردید. در نهایت، به مقایسه تأثیر این نانو‌ذره کلوئیدی بر هر کدام از آن‌ها پرداخته شد. نتایج نشان داد که نانوذرات کلوئیدی نقره، توانایی تخریب و حذف رنگینه های متیل رد و متیل اورانژ ار نمونه های آبی را دارند و می توان از این نانوذرات جهت تصفیه آب و پساب حاوی این رنگینه ها استفاده نمود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      9 - کاربرد ORP در صنعت تصفیه آب و فاضلاب
      سید علی رحمانی نژاد
      شماره 1 , دوره 1 , پاییز-زمستان 1395
      پتانسیل اکسایش و کاهش برای کنترل و تعیین مقدار واکنش پذیری مواد در کنارهم کاربرد دارند بدین معنی که به‌وسیله سنجش پتانسیل اکسایش و کاهش نه تنها انجام‌ پذیری واکنش مشخص می‌شود بلکه میزان اشتیاق و تمایل به انجام واکنش نیز معین می شود. در واکنش های موجود در آب و فاضلاب نیز چکیده کامل
      پتانسیل اکسایش و کاهش برای کنترل و تعیین مقدار واکنش پذیری مواد در کنارهم کاربرد دارند بدین معنی که به‌وسیله سنجش پتانسیل اکسایش و کاهش نه تنها انجام‌ پذیری واکنش مشخص می‌شود بلکه میزان اشتیاق و تمایل به انجام واکنش نیز معین می شود. در واکنش های موجود در آب و فاضلاب نیز واکنش های اکسایش و کاهشی فراوانی از جمله تخریب سیانید، اکسیداسیون پیشرفته به روش فنتون، گندزدایی از آب و ... وجود دارد. به کمک ORP‌سنج می توان زمان اتمام واکنش، غلظت ماده واکنش دهنده مورد نیاز و شرایط بهینه واکنش را مشخص نمود. در این مطالعه به بررسی رفتار ORP در برخی از واکنش های رایج در صنعت آب و فاضلاب پرداخته شده است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      10 - تأثیر گیاه پونه (Mentha pulegium L.) بر عملکرد، ویژگی های لاشه و غلظت برخی از فراسنجه های خون در جوجه های گوشتی
      علی  ریعان محصصی حسن  درمانی کوهی رضا ناصری هرسینی علی  میرزا آقازاده حامد کیومرثی
      شماره 6 , دوره 4 , پاییز-زمستان 1398
      به منظور بررسي اثرات پودر گیاه پونه (Mentha pulegium L.) بر عملکرد، غلظت برخی فراسنجه های خون و ویژگی های لاشه جوجه‌های گوشتی، از 160 قطعه جوجه یک روزه راس در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تیمار و چهار تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل سطوح صفر (شاهد)، 2/0، 4/0 و چکیده کامل
      به منظور بررسي اثرات پودر گیاه پونه (Mentha pulegium L.) بر عملکرد، غلظت برخی فراسنجه های خون و ویژگی های لاشه جوجه‌های گوشتی، از 160 قطعه جوجه یک روزه راس در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تیمار و چهار تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل سطوح صفر (شاهد)، 2/0، 4/0 و 6/0 درصد پودر پونه بودند. تیمار حاوی 6/0 درصد پودر پونه در مقایسه با گروه شاهد در دوره آغازین مصرف خوراک بالاتری را به خود اختصاص داد (05/0P<)؛ با وجود این در دوره رشد و نیز در کل دوره آزمایش، تفاوت معنی داری بین تیمارها مشاهده نشد. از نظر میانگین افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل خوراک در دوره های آغازین، رشد و کل دوره ی آزمایش نیز تفاوت معنی داری در بین تیمارهای آزمایشی مشاهده نشد. درصد لاشه در سن 42 روزگی در تیمارهای حاوی پودر پونه در مقایسه با گروه شاهد به طور معنی داری کاهش یافت (05/0P<). درصد وزنی اجزای لاشه شامل ران، سینه، چربی بطنی، قلب، کبد و سنگدان تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. غلظت تری-گلیسرید و VLDL پلاسما در تیمارهای حاوی پودر پونه به طور معنی دار و خطی در مقایسه با گروه شاهد کاهش یافت (05/0P<). در رابطه با سطوح کلسترول کل و HDL پلاسما، به ترتیب کاهشی معنی دار در تیمار حاوی سطح 4/0 و تیمار حاوی سطح 2/0 درصد پودر پونه در مقایسه با گروه شاهد حاصل شد (05/0P<). سطوح LDL پلاسما تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که استفاده از سطوح محدود پودر پونه تا سطح 6/0 درصد تأثیر قابل ملاحظه ای بر عملکرد جوجه های گوشتی ندارد. جزييات مقاله
    مقالات در انتظار انتشار
  • صاحب امتیاز
    پژوهشکده محیط زیست جهاددانشگاهی
    مدير مسئول
    فریبرز جمالزاد فلاح (عضو هیات علمی- رییس سازمان جهاددانشگاهی گیلان)
    سردبیر
    حسن پوربابائی (استاد دانشگاه گیلان)
    هیئت تحریریه
    مجید مخدوم (استاد گروه محیط زیست دانشگاه تهران) علیرضا شکوهی لنگرودی (استاد دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین) سید محسن حسینی (استاد دانشگاه تربیت مدرس) ندا سلطانی (استاد پژوهشکده علوم پایه کاربردی جهاددانشگاهی) محسن محمدی گلنگش (دانشیار گروه محیط زیست دانشگاه گیلان) شهریار مهدوی (دانشیار دانشگاه ملایر) اصغر کهندل (دانشیار پژوهشکده مطالعات توسعه جهاد دانشگاهی ) مرجان محمدزاده (دانشیار گروه طراحی و ارزیابی محیط زیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان) نیلوفر عابدین زاده (استادیار پژوهشکده محیط زیست جهاددانشگاهی) سیدمحسن نساج (عضو هیات علمی جهاددانشگاهی گیلان)
    شاپا: 2676-3060
    شاپا الکترونیکی:2676-3060
    پست الکترونیک
    info.eri@acecr.ac.ir
    آدرس
    آدرس دفتر نشریه: رشت - خيابان ملت - ضلع غربي باغ محتشم - خيابان شهيد سيادتي- پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی، طبقه دوم
    تلفن
    01333364061-2

    جستجو

    آمار مقالات

    تعداد دوره‌ها 5
    تعداد شماره ها 8
    مقالات چاپ شده 70
    تعداد نویسندگان 240
    تعداد مشاهده مقاله 142467
    تعداد دانلود مقاله 30674
    تعداد مقالات ارسال شده 143
    تعداد مقالات رد شده 23
    تعداد مقالات پذیرفته شده 86
    زمان پذیرش(روز) 96
    تعداد داوران 131